Godlo Norbertinum
Strona główna

Nauka o literaturze i języku

ALLEGRO FacebookLogo, 1,6kB

Nauka o literaturze i języku

Zobacz również: Serie wydawnicze: Mistrzowie

Tom III

okladka
KUP
Cena: zł 25,00 12,50
  • Andrzej Biernacki
  • Zatajony artysta
    O Wacławie Borowym 1890-1950
  • ISBN 83-7222-242-8
  • ISSN 1895-0868
  • Lublin 2005
  • 473, [2] s., 8 il. czarno-białych
  • Format 147 x 205 mm
  • Oprawa miękka klejona

Książka jest pierwszą w polskiej humanistyce próbą tak szerokiego i całościowego spojrzenia na osobę i dzieło Wacława Borowego. Jest swego rodzaju zbiorową monografią uczonego, na którą złożyły się głosy jemu współczesnych luminarzy polonistyki oraz wybitnych jego uczniów i współpracowników. Wśród autorów znaleźli się m.in.: Karol Wiktor Zawodziński, Konrad Górski, Juliusz Kleiner, Wiktor Weintraub, Kazimierz Wyka, Henryk Elzenberg, Michał Głowiński, Czesław Zgorzelski, Zofia Stefanowska, Zdzisław Najder, Zygmunt Lichniak, Tadeusz Makowiecki - w sumie 44 szkice i wspomnienia, prezentujące wszechstronne i wieloaspektowe podejście do osoby „Zatajonego artysty” (określenie K.W. Zawodzińskiego). Rozdział wstępny prezentuje pięć obszernych artykułów napisanych po śmierci W. Borowego. Dalsze części książki ukazują Borowego jako historyka i teoretyka literatury, bibliotekarza i krytycznego czytelnika. Prezentują wspomnienia uczniów Profesora oraz dyskusję wokół jego książki „O poezji polskiej w wieku XVIII”.

okladka
KUP
Cena: zł 22,00
  • „Ekspresje. Expressions. Rocznik Literacko-Społeczny Stowarzyszenia Pisarzy Polskich za Granicą”
  • Rok 2010, Tom I
  • Redaktor: Alina Siomkajło
  • ISBN 978-83-7222-443-9
  • Lublin 2010
  • 233, [2] s.
  • Format 160 x 230 mm
  • Oprawa miękka klejona

Tytuł Ekspresje, zgodnie ze swoim znaczeniem, ma wskazywać na wyrazisty, niestroniący od spotęgowanego sugestywnością, sposób wyrażania myśli, uczuć – przekonań. A jak przystało na stowarzyszeniowy Rocznik zagraniczny, jego tematyczne zaangażowanie jest tak rozległe, jak przestrzenne są zainteresowania autorów osiedlonych w różnych krajach naszego globu.
Ekspresje gromadzą także różnorodność rodzajowo-gatunkową tekstów. Tym razem: od aforyzmu, utworu poetyckiego, poprzez eseistykę, felieton, recenzję rozpisaną na głosy relację, pamiętnik, dokumentarne opracowanie, do okolicznościowego przemówienia i kalendarium. – Na kształt emigracyjnej złożoności piszącego świata prezentują wielość warsztatów i kulturowych poziomów.

fragm. tekstu wstępnego Narodziny

Spis zawartości

Narodziny
Our birth
Alina Siomkajło, „Świadectwo grobów katyńskich obowiązuje żyjących” Wojciech Ligęza, „Bolesław Taborski – liryka i rzeczy ostateczne” Elżbieta Lewandowska, „Szlachetna misja” Paweł Spodenkiewicz, „Samotność Tadeusza Wyrwy”
Nagroda i pożegnanie
Alina Siomkajło, „Pisarz kresowej tożsamości” „Żegnając Pisarza”
Poezja
Dana Parys-White, „Wierszowanie – jak szukanie przyjaciela” „Pani Ewo” „Nie anioł i nie ptak” Marek Baterowicz, * * * („noc była taka jasna”) „Tren Smoleński” „Skończone” „Aforyzmy” Krystyna Kulej, „Westchnienie” „Rozpętane siwki” „Kuszenie” „Jesienna hortensja” „Spłakany wiatr” Andrzej Karbiński, „Aforyzmy: Czas, Multimedialni” „Wielcy i mali”, „Nieprozaiczność” „Niespodzianka”, * * * („w cieniu”) „Więcej gwaru” Zbigniew Skwierczyński, „O wolność od lęku” „Dehumanizacja” „O blask prawdy” „O kromkę chleba” Elżbieta Lewandowska, „Martwa natura” „Pejzaż” „Byle do wiosny” Katarzyna Latała, „Teatrzyk Kaczka po Pekińsku przedstawia”
Silva rerum
Bożena Trabulsje, „Egipt – milczący świadek chrześcijaństwa” Dana Parys-White, „Dwa końce” „Z wyspy na wyspę” Katarzyna Latała, „Chętny” Agnieszka Czapla, „Wiatr w żagle” Tomasz Tytus Marciniak, „Z pamiętnika squattera”
O książkach
Wacław Pyczek, „Puls ziemi rodzimej” (Z. A. Skwierczyński, Krajobrazy polskie) Robert Małolepszy, „Profesor pisze dla Kowalskiego” (II Kongres Polskich Towarzystw Naukowych na Obczyźnie) Marek Baterowicz, „Zrozumieć swój czas” (Teresa Walas, Zrozumieć swój czas) Alina Siomkajło, „Przez wieki i kontynenty” (Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii)
Tradycje i obyczaje
Leokadia Komaiszko, „Studentka w Teklanach. Wileńszczyzna wczoraj i dzisiaj. Relacja rozpisana na głosy” Alina Siomkajło, „Zarys dziejów Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie”
Z kalendarza 2010
Noty o autorach
Książki nadesłane
okladka
KUP
Cena: zł 22,00
  • „Ekspresje. Expressions. Rocznik Literacko-Społeczny Stowarzyszenia Pisarzy Polskich za Granicą”
  • Rok 2011, Tom II
  • Redaktor: Alina Siomkajło
  • ISBN 978-0-9570833-0-1
  • Lublin 2011
  • 241, [2] s.
  • Format 160 x 230 mm mm
  • Oprawa miękka klejona

Tom drugi „Ekspresji” (2011) to przede wszystkim Rocznik Miłoszowy, który powstał w 10-lecie urodzin poety-myśliciela. Literackim scenariuszem wydarzenia „Pierwsze wykonanie”. Poeci Krakowa Czesławowi Miłoszowi [...] do tomu dołożyli się Konfratrzy z krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, przenosząc odbiorcę w świat bohemy artystycznej – do Jamy Michalikowej. Zaproszona przez pisarzy z królewskiego miasta uczestniczyłam w Krakowskiej Nocy Poezji.
W programie „Ekspresji” ważne miejsce zajmuje kwestia kulturowej tożsamości emigracji polskiej. I tak – w dwu odsłonach poznajemy Laureata dwu nagród roku 2011, Andrzeja Dobosza; a po lekturze kilku artykułów zamieszczonych w roczniku rozpoznajemy skalę talentów literackich i wiedzy historycznej Marka Baterowicza. W kroplach poetyckiego aforyzmu Katarzyna Latała uniwersalizuje „rozważania o współczesności” , a w prozie upomina się o prawo do fantazji. Ekfrazy Elżbiety Lewandowskiej transformują wytwory pędzla i palety w literackie przekazy. Opowiadania Barbary Storey (przeznaczone również dla czytelników anglojęzycznych), zarysowując realia, zwłaszcza po roku 2004, bezwizowego przyboru Polaków w Wielkiej Brytanii, na gorącym uczynku przyłapują m.in. wzajemne relacje pomiędzy „opiekuńczym krajem” a imigrantami.
„Archiwum pamięci” ma chronić fakty historyczne przed wypaczeniem i amnezją. Niekonwencjonalne sprawozdanie Krystyny Kulej rewiduje zatem przeświadczenia i nastawienia dotyczące Stowarzyszenia Pisarzy Polskich za Granicą, które narastały wokół nie tylko w ciągu ostatnich dwu lat.
Prezentujemy w „Ekspresjach” eseje i szkice, opracowania literackie, recenzje książek, analizy, diagnozy, wspomnienia... Przeciwstawiamy się czczej propagandzie, żywimy awersję do cenzury i zjawisk pokrewnych – odkręcamy przekręty. Pismo kierujemy do czytelnika rozumiejącego, wymagającego i żywo komentującego.

fragm. „Na rozbiegu”

Spis treści w formacie PDF

okladka
KUP
Cena zł 28,00
  • „Ekspresje. Expressions. Rocznik Literacko-Społeczny Stowarzyszenia Pisarzy Polskich za Granicą”
  • Rok 2013, Tom III
  • redakcja: Alina Siomkajło
  • ISBN 978-0-9570833-1-8
  • Londyn: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich za Granicą, 2013
  • 384 s.
  • Format 160 x 230 mm
  • Oprawa miękka klejona
  • [ Czasopismo ]

O tomie
W świetle refleksji dojrzewają wciąż nowe sposoby spojrzenia na rzeczywistość. W poezji, prozie narracyjnej i pracach badawczych rozgościł się i do „Ekspresji” – poetyckimi Spotkaniami z Innym, światami Marka Baterowicza, Bożeny Trabulsje, Katarzyny Latały... – zawitał wieloznaczny 'Inny'. Dzięki takiej perspektywie Janusz Pasterski w książce Inne wyzwania odkrywa odmiany dwukulturowości w poezji Bogdana Czaykowskiego i Andrzeja Buszy, natomiast w opowieści Wojciecha Kudyby o Wierszach wobec Innego kulturoznawczy dyskurs służy interpretacji postaw i wartości w wierszach polskich poetów, a kategorię 'Innego' odnosi do przybyszów z Kosmosu i do ziemskich wspólnot – zróżnicowanych narodowo, rasowo, klasowo, wiekiem, płcią; do wykluczonych, niepełnosprawnych, pokrzywdzonych...
W przypadku Józefa Conrada-Korzeniowskiego problematyka 'Inności' wymaga osobnego namysłu. [...]
Redakcja „Ekspresji” pragnie zaprezentować Czytelnikom dociekania, w których 'Inność' nie jest nieszczęściem, lecz szansą, oraz przybliżyć połączony ze szlachetną sztuką interpretacji 'inny' stan poznającego umysłu.

Alina Siomkajło, fragm. wstępu

Spis zawartości

Redaktor, Oswajanie i konsternacja
The Editor, Acculturation and its perplexities
Nagroda Literacka 2012
Wojciech Ligęza, Światło afirmacji – cienie żalu Marek Baterowicz, Jestem z wami duchem i wierszami
Krynica poezji
Gabriela Matuszek, Spotkania z innym Wojciech Kudyba, Gala poetycka 2012
Alchemia prozy
Marek Baterowicz, Jasne jak piwo; Latające ryby Bożena Trabulsje, Ziemi syryjskiej w hołdzie Jacek Ozaist, Negatyw słońca Ryszard Grajek, Złotą bramę otworzymy na oścież Edyta Cousens, Refleksy
Rozdanie sceniczne
Katarzyna Latała, Makao. Sześć scen z życia wziętych i pół nie wiadomo skąd...
Interpretacje
Andrzej Busza, Conrada W oczach Zachodu i teatr rzeczywistości Justyna Budzik, Czas dziwny, czas ciekawy. Poetyckie refleksje Andrzeja Buszy Justyna Chłap-Nowakowska, Xawery Glinka. Zapomniany poeta i publicysta emigracji Wojciech S. Wrocław, Jak ironizuje Józef Wittlin? O Soli ziemi
O książkach
Marek Baterowicz, Belissima (L. Elektorowicz, Wiersze dla Marii) Wojciech Ligęza, Międzyludzkie – transcendentne (W. Kudyba, Wiersze wobec Innego) Piotr Sanetra, Symbioza pędzla i pióra (E. Lewandowska, Szczęśliwe oczy) Alina Siomkajło, Fenomen cenzury (Bibliologia polityczna, red. D. Koźmian)
Archiwum pamięci
Bogusław Polak, Szlakiem „Armii Tułaczy”. Od Rosji do Włoch 1941–1945 Elżbieta Lewandowska, Skrzydlaci chłopcy z Lasham Piotr Szrama, W drodze do olimpu. Sport wyczynowy w PRL Komentarz Redaktora do „Wyjaśnienia” Katarzyny Bzowskiej
Z Kalendarza 2012
Noty o autorach
Książki nadesłane
Spis ilustracji
okladka
Nakład wyczerpany
  • Małgorzata Cwenk
  • Miasto żałoby
  • ISBN 83-7222-208-8
  • Lublin 2005
  • 85, [2] s.
  • Format 125 x 195 mm
  • Cena: zł 10,00 zł

„Onufry Pietraszkiewicz to jeden z najbliższych przyjaciół Mickiewicza, kopista jego tekstów, współzałożyciel Towarzystwa Filomatów, strażnik filomackich pamiątek - czyli mówiąc prościej - archiwista związku, jego skarbnik, bibliotekarz [...], student Uniwersytetu Wileńskiego, następnie Uniwersytetu Królewsko-Warszawskiego, bakałarz w Szkole Wojewódzkiej Lubelskiej, odpracowujący pobierane w Warszawie stypendium, wreszcie organizator komitetu pomocy uwięzionym (podczas filomackiego śledztwa i procesu) i zesłaniec, który blisko 30 lat spędził w syberyjskim Tobolsku”. (fragm. Wstępu)

Z przechowywanej w Bibliotece Uniwersyteckiej KUL części Archiwum Filomatów autorka pracy wybrała korespondencję Onufrego Pietraszkiewicza (około 300 listów) i na jej podstawie naszkicowała obraz człowieka i miasta (Lublina) pierwszej połowy XIX wieku. Dzięki filomackim pamiątkom powstał ten Lublina "konterfekt niepochleby". Onufremu Pietraszkiewiczowi zawdzięczamy opisanie miasta (m.in. nieistniejących już dziś fary i łazienek) oraz jego mieszkańców (współpracowników ze Szkoły Wojewódzkiej Lubelskiej i pięknych lublinianek).

O Autorce
Małgorzata Cwenk - doktor nauk humanistycznych. Urodzona w Lublinie w 1975 roku, w latach 1994-1999 studiowała polonistykę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od roku 2000 pracuje na stanowisku asystenta w Katedrze Literatury Oświecenia i Romantyzmu Instytutu Filologii Polskiej KUL. Jej rozprawa doktorska - Biografia zesłańca - została wyróżniona Nagrodą Rektora KUL. Swoje naukowe zainteresowania skupia wokół problematyki poezji romantycznej.

okladka
KUP
Cena: zł 20,00 10,00
  • Dora Kacnelson
  • Skazani za lekturę Mickiewicza
    Z archiwów Lwowa i Wilna
  • ISBN 83-7222-000-X
  • Lublin 2001
  • 310 s.
  • Format 147 x 205 mm
  • Oprawa miękka klejona

Przedmowa: Andrzej Paluchowski

W archiwach Lwowa, Wilna, Warszawy, Moskwy Petersburga, Kijowa, Mińska, Tomska i innych miast zachowały się setki spraw polskich zesłańców, oskarżonych o lekturę pism zakazanych, szczególnie zaś utworów Mickiewicza i Słowackiego. W obszernych tekach zawarte są protokoły zeznań oskarżonych i świadków, wnioski śledczych oraz ich korespondencja z Dyrekcją Policji i Gubernatorstwem. [...] W tekach znajdują się również wyroki sądu...

Dora Kacnelson, fragm. Wstępu

Naukowe opracowanie dziejów prześladowań ludności polskiej przez zaborców za lekturę dzieł Adama Mickiewicza. Praca niezwykła, o wielkim znaczeniu, której doniosłości przydaje znakomita podstawa źródłowa. Autorka dotarła do bogatych archiwaliów wileńskich i lwowskich, do których pracownik naukowy z Polski dotychczas miał ograniczony dostęp. Dała świadectwo ogromnego wysiłku kwerendalnego, szukania, odpisywania fragmentów akt śledczych i "konfiskat"; przygotowywanie materiałów do niniejszej książki zajęło Autorce ponad pięćdziesiąt lat. Materia badawcza dotyczy kilkunastu sylwetek aresztowanych miłośników Wieszcza i odpisanych przez nich fragmentów Konrada Wallenroda, IV i III części Dziadów, Ksiąg narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego oraz Pana Tadeusza. Skupiona na analizie cennych źródeł, stworzyła dramatyczny obraz recepcji Mickiewicza na ziemiach pod zaborami.

O Autorze
Dora Kacnelson, doktor filologii, slawistka, badaczka twórczości Adama Mickiewicza, autorka licznych opracowań na temat uczestników powstania listopadowego i styczniowego. Opublikowała m.in. Z dziejów polskiej pieśni powstańczej XIX wieku. Folklor powstania styczniowego (Wrocław 1974), Poezja Mickiewicza wśród powstańców. Wiek XIX. Z archiwów Wilna, Lwowa i Czyty (Kraków 1999). Wiele ważnych rozpraw opublikowała w czasopismach i księgach zbiorowych, np. Uczestnicy spisków lat 1839-1845 w Królestwie Polskim na katordze nerczyńskie (1981), Piotr Wysocki w pieśni gminnej (1983). Publikowała na łamach "Zeszytów Historycznych", "Kultury", "Arcan", "W kręgu kultury" (kontynuacja przedwojennego "Ateneum Wileńskiego"). Zmarła 1 lipca 2003 r. w Berlinie.

okladka
KUP
Cena: zł 20,00
  • Jerzy R. Krzyżanowski
  • Widziane z Ameryki. Szkice historyczne i literackie
  • Wydanie I
  • ISBN 978-83-7222-375-3
  • Lublin 2009
  • 540 s., 3 il. Kolor.
  • Format 170 x 240 mm mm
  • Oprawa miękka klejona

Książka wydana z okazji jubileuszu 50 lat pracy twórczej oraz pracy dydaktycznej prof. Jerzego R. Krzyżanowskiego na amerykańskich uniwersytetach. Gromadzi pięćdziesiąt szkiców, stanowiących część Jego dorobku naukowego i publicystycznego, ogłaszanego w ciągu pół wieku pracy na amerykańskich uniwersytetach. Zbiór tworzą dwie części: Szkice historyczne i Szkice literackie. Szkice zebrane w części I mają charakter autobiograficzny, są wspomnieniem wydarzeń historycznych, zwłaszcza pewnych fragmentów dziejów AK, której żołnierzem był Autor w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej. Szkice literackie rozpoczyna cykl prac poświęconych Henrykowi Sienkiewiczowi, będących hołdem złożonym pamięci Ojca, prof. Juliana Krzyżanowskiego (1892–1967). Innym, obszerniejszym zbiorem prac jest sześć szkiców o pisarstwie Włodzimierza Odojewskiego, zwłaszcza o jego powieściach i opowiadaniach z tzw. cyklu podolskiego. Trzy szkice Autor poświęcił W.S. Kurniczakowi, amerykańskiemu pisarzowi publikującemu w języku angielskim, dotykającego w swoich powieściach spraw polskich. Większość prac zebranych w tomie szkiców była publikowana w języku polskim w periodykach emigracyjnych i w pracach zbiorowych.

O Autorze
Jerzy R. Krzyżanowski, emerytowany profesor literatury na Ohio State University w Columbus (Ohio). Urodził się 10 grudnia 1922 r. w Lublinie. W okresie okupacji żołnierz Armii Krajowej w oddziale partyzanckim „Szarugi”. W latach 1944–1947 więziony w sowieckich obozach internowanych dla żołnierzy AK. W 1959 r. ukończył Wydział Filologii Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego i wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Sześć lat później, w 1965 r., uzyskał tytuł doktora filozofii na University of Michigan. Wykładał literaturę polską na University of California (Berkeley), University of Michigan, University of Colorado, University of Kansas i Ohio State University. Otrzymał wiele wyróżnień, m.in. członkostwo honorowe stowarzyszenia Phi Beta Kappa, członkostwo honorowe Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, dwukrotnie Nagrodę Honorową im. Bolesława Prusa, nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Jest członkiem polskich i amerykańskich towarzystw naukowych, m.in. The Polish Institute of Arts and Sciences in America. Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Oficerskim i Komandorskim Orderu Zasługi RP.
Opublikował liczne prace na temat literatury polskiej, współpracując z periodykami naukowymi w Polsce, Stanach Zjednoczonych, Anglii, we Francji, w Kanadzie, Austrii i w Niemczech, oraz dwie monografie (Ernest Hemingway, Warszawa 1963; Wladyslaw Stanislaw Reymont, New York 1972), zbiór esejów krytycznych (Legenda Somosierry i inne prace krytyczne, Warszawa 1987), tom opowiadań (Dekady. Opowiadania lubelskie, Lublin 2006), osiem powieści (Generał. Opowieść o Leopoldzie Okulickim, Londyn 1980; Diana, New York 1986; Banff, Paryż 1988; U „Szarugi”. Partyzancka opowieść, Lublin 1995, wyd. 2, Lublin 2004; Ariadne, Lublin 1998; Afrodyte, Lublin 1999; Myślę, że wrócę kiedyś..., Londyn 2001; Gdybym cię opuścił..., Lublin 2007) oraz antologię Katyń w literaturze (Lublin 1995; wyd. 2, Lublin 2003).

okladka
KUP
  • Zbigniew Lisowski
  • Poznawanie poezji. Interpretacje
  • Wydanie I
  • ISBN 978-83-7222-315-9
  • Lublin 2008
  • 447, [2] s.
  • Format 147 x 205 mm
  • Cena: zł 25,00
  • Oprawa miękka klejona

Recenzenci: dr hab. Gustaw Ostasz, dr hab. Antoni Chojnacki

Zaproponowane tu interpretacje stanowią przykłady różnych możliwości zastosowania metody ergocentrycznej, a więc „nastawionej” na badanie poszczególnych utworów literackich, którą - za Emilem Steigerem - określa się często jako „sztukę interpretacji”. Są one egzemplifikacją tezy, że tylko poprzez wnikliwą i dogłębną interpretację można dotrzeć do artystycznej i problemowej prawdy dzieła literackiego, choć, oczywiście, zawsze pozostanie jakieś tajemne „jądro ciemności”, wymykające się dyskursywnym ocenom i sądom. Autor poddał interpretacji utwory poetyckie, wiedząc z własnych doświadczeń dydaktycznych, że liryka w procesie poznawania literatury - na różnych zresztą poziomach kształcenia - traktowana jest jako „najtrudniejszy” rodzaj literacki. I właśnie interpretacja, podbudowana przynajmniej podstawową znajomością teorii dzieła literackiego, może pomóc nauczycielom, studentom, a nawet uczniom klas licealnych w dotarciu do wnętrza utworu poetyckiego, tym bardziej że przecież wolą oni coś badać i odkrywać niż tylko uczyć się o czymś (Jerome Seymour Bruner). A przecież hasło „learning by research” (uczenie się przez badanie) już od dawna zaliczono na Zachodzie do grupy głównych zasad nauczania.

Spis treści

  • „O interpretacji dzieła literackiego”
  • „Interpretacje wybranych wierszy”
    • Jan Kochanowski, „Do gór i lasów”
    • Cyprian Kamil Norwid, „W Weronie”
    • Cyprian Kamil Norwid, „Fortepian Szopena”
    • Juliusz Słowacki, „Hymn („Smutno mi, Boże!)”
    • Juliusz Słowacki, „O! Nieszczęśliwa! O! Uciemięrzona...”
    • Katarzyna Mansfield, „Stanisławowi Wyspiańskiemu”
    • Leopold Staff, „Kieszeń”
    • Bolesław Leśmian, „Garbus”
    • Julian Tuwim, „Lokomotywa”
    • Krzysztof Kamil Baczyński, „Elegia o... (chłopcu polskim)”
    • Tadeusz Różewicz, „Ocalony”
    • Czesław Miłosz, „Piosenka o końcu świata”
    • Zbigniew Herbert, „Pan od przyrody”
    • Karol Wojtyła, „Rozważanie o śmierci”
    • Jan Paweł II, „Tryptyk rzymski”
    • Jan Twardowski, „Sprawiedliwość”
    • Jan Twardowski, „O nieobecnych”
    • Wisława Szymborska, „Cebula”
    • Kazimierz Świergocki, „Starość”

  • „Z interpretacyjnych kontrowersji”
  • „O kontrowersyjnych interpretacjach niektórych wierszy Zbigniewa Herberta”

  • „Interpretacje monoaspektowe”

  • „Norwida „spojrzenie ku niebu”. Moralno-religijna problematyka twórczości Cypriana Kamila Norwida”
  • „Kategoria starości tragicznej w poezji Tadeusza Różewicza”

  • „Interpretacje cząstkowe w opracowaniach ogólnych”

  • „O wierszach Henryka Sienkiewicza”
  • „Miron Białoszewski: poezja rupieci czy rupiecie poezji?”
  • „Refleksje nad poezją Karola Wojtyły”

  • „Poezja w prozie”

  • „Metaforyka w epice Stefana Żeromskiego”

O Autorze
Dr hab. Zbigniew Lisowski, ur. 27 czerwca 1931 r. w Wilnie, pochodzi z rodziny nauczycielskiej. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego im. J. I. Kraszewskiego w Białej Podlaskiej i filologii polskiej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Doktorat (z wyróżnieniem) w krakowskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej. Specjalizacja w dziedzinie historii literatury Młodej Polski (zwłaszcza twórczości Stefana Żeromskiego) oraz teorii interpretacji dzieła literackiego; autor ponad 70 rozpraw i artykułów, w tym 4 książek, głównie z zakresu historii oraz metodologii literatury: Interpretacja utworu literackiego jako główny problem metodyczny (1988), Arcydzieła nowelistyczne Stefana Żeromskiego. Studium analityczno-interpretacyjne (1991), „Bez dogmatu" Henryka Sienkiewicza jako powieść psychologiczna. Studium analityczno-interpretacyjne (1997), Nowelistyka Stefana Żeromskiego (1999), Tragizm wojny i okupacji w poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Tadeusza Różewicza i Zbigniewa Herberta (w druku). Habilitacja na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Emerytowany profesor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Siedlcach (obecnie Akademia Podlaska), czynny wykładowca w Szkole Wyższej Przymierza Rodzin w Warszawie. Amatorsko: eseistyka na tematy sztuki, zwłaszcza malarstwa, twórczość literacka (Obrzeża, 2002) i przekładowa.

okladka
KUP
Cena: zł 14,00 7,00
  • Mieczysław Paszkiewicz
  • Książę na pustej scenie
  • ISBN 83-7222-104-9
  • Lublin 2002
  • 207 s., 40 s. il. czarno-białych
  • Format 125 x 195 mm
  • Cena: zł 14,00
  • Oprawa miękka klejona

W 23 szkicach, poświęconych teatrowi i spektaklom, Autor przybliża sylwetki i dokonania dramaturgów europejskich od Ajschylosa po Pirandella i Stopparda. Ukazuje różnorodność i złożoność, bogactwo i oryginalność teatru w świecie, w poszczególnych krajach i kulturach. Dla polskich miłośników teatru jest to okazja do poznania wielu ciekawostek o dramatach i spektaklach, które Autor widział, czasami po kilkanaście razy, na scenach Europy Zachodniej (głównie w Anglii), a także o odtwórcach i aktorach.

O Autorze
Mieczysław Paszkiewicz, poeta, eseista, historyk sztuki, jedna z głównych postaci życia naukowego i literackiego polskiego Londynu. W latach II wojny światowej był żołnierzem konspiracyjnej Narodowej Organizacji Wojskowej. Po aresztowaniu wiosną 1941 r. więziony był początkowo w Lublinie, a następnie w obozach koncentracyjnych w Oświęcimiu i Mauthausen/Gusen. Profesor historii sztuki w Uniwersytecie Londyńskim oraz w Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie. Jako poeta debiutował w Lublinie ("Głos Literacki", 1939). W Anglii (gdzie przebywa od 1946 r.) był współtwórcą grupy poetyckiej "Kontynenty" oraz współzałożycielem i członkiem "Merkariusza Polskiego". Autor poezji, esejów, refleksji z licznych podróży (poświęconych głównie sztuce i architekturze różnych obszarów), wydanych na emigracji i w kraju. Są to m.in. Zmiany (poezje, Londyn 1975), Zrywając kwiaty w Stabiae (esej, Kraków 1977), Kamień i muszla. Notatnik podróżny (Londyn 1979), Granice Europy. Notatki podróżne (Londyn 1982), Opowiadania jońskie (poezje, Kraków 1984), Rozmowy z Saszą (Lublin 1994), Przebudzenie jesienią (Lublin 1995), O Bogu prozą (Lublin 1999).

okladka
KUP
  • Dariusz Piechota
  • Między utopią a melancholią. W kręgu nowoczesnej i ponowoczesnej literatury fantastycznej
  • ISBN 978-83-7222-567-2
  • Lublin 2015
  • 294 s.
  • Format 147 x 208 mm
  • Oprawa miękka klejona
  • [ Rozprawy o literaturze fantastycznej XIX i XX wieku ]

O ksiązce
„Książkę Dariusza Piechoty uważam za propozycję interesującą, ambitną badawczo, otwierającą nowe perspektywy badań nad prozą modernizmu i postmodernizmu. Książka napisana jest – co ważne dla odbiorcy – z interpretacyjnym zapałem, autor nie ukrywa (i słusznie) swoich czytelniczych fascynacji. Jednocześnie aktywnie (lecz nie natrętnie) obecny jest tu aparat naukowy, zamieszczono też imponującą bibliografię”.

Z recenzji prof. dr hab. Ewy Paczoskiej

O ksiązce
„Książka Dariusza Piechoty to zbiór esejów analizujących rozmaite aspekty kultury współczesnej oglądanej przez pryzmat literatury science fiction. Autor konsekwentnie udowadnia na rozmaitych przykładach tezę, iż kultura ponowoczesna – zwłaszcza kultura popularna – obsesyjnie powraca do spuścizny literackiej epoki wiktoriańskiej (a w Polsce – pozytywizmu), gdyż wypracowane wtedy konwencje literatury fantastycznej pozwalają wyrazić dzisiejsze lęki i tęsknoty”.

Z recenzji dr hab. Dominiki Oramus, prof. UW

O Autorze
Dariusz Piechota – doktor nauk humanistycznych. Jego zainteresowania badawcze obejmują literaturę drugiej połowy XIX wieku, zagadnienia dotyczące genologii fantastyki, takie jak: utopia, science fiction i fantasy, współczesną kulturę popularną, ekokrytykę oraz animal studies. Autor artykułów drukowanych w tomach zbiorowych oraz czasopismach, m.in.: „Czas Kultury”, „Fragile”, „Maska”, „Nasza Rota”.

Spis treści

Wstęp

Część I. W orbicie utopii pozytywistycznej

1. Utopie eskapistyczne Bolesława Prusa
2. Mieszkańcy utopii pozytywistycznej w prozie tendencyjnej Michała Bałuckiego
3. Utopie egzotyczne Sygurda Wiśniowskiego
4. Warszawa i Kraków przyszłości

Część II. Od wiktorianizmu do retroświatów

1. W otchłani Alki. Dalsze losy Wokulskiego w świetle steampunku
2. Londyn pod osłoną nocy. Śladami doktora Jekylla i pana Hyde'a
3. Fantastyka i etyka w twórczości Herberta George'a Wellsa
4. Nowoczesny wizerunek laboratorium doktora Moreau w twórczości Robina Cooka
5. Mit Frankensteina we współczesnym thrillerze medycznym
6. Transgresje wampira we współczesnej kulturze popularnej
7. Wampiryzm jako epidemia w prozie amerykańskiej
8. Kultura wiktoriańska w lustrze Harry'ego Pottera

Część III. Melancholia i ponowoczesne światy

1. Mroczne opowieści Stefana Dardy z melancholią w tle
2. Różne oblicza ponowoczesnych zaświatów w prozie Etgara Kereta
3. Postczłowiek w cyberprzestrzeni. Na marginesie powieści Michela Houellebecqa Możliwość wyspy
4. Quo vadis (post)humanum? Futurologiczne wizje postczłowieka w Atlasie chmur Davida Mitchella

Zakończenie
Bibliografia
Nota bibliograficzna
Indeks osób  
okladka
KUP
Cena: zł 10,00
  • Henryk Piersa
  • Wiedza astronomiczno-fizykalna w twórczości literackiej Bolesława Prusa
  • Wydanie I
  • ISBN 978-83-7222-289-3
  • Lublin 2007
  • 95, [1] s.
  • Format 147 x 205 mm
  • Oprawa miękka klejona

Książka prof. Henryka Piersy stanowi istotne dopełnienie stanu badań nad twórczością Prusa, analizuje i kompetentnie wyjaśnia zagadnienia, których duże znaczenie dotąd intuicyjnie wyczuwali humaniści, zwracając tylko uwagę na sam fakt obecności tej problematyki w strukturze dzieł pisarza, ale nie ustosunkowując się - bo było to z powodów oczywistych niemożliwe - merytorycznie do istoty rzeczy. Autor spełnił więc oczekiwania historyków literatury i rozjaśnił im szereg zagadkowych lub wprowadzających w zdziwienie zjawisk w twórczości autora Lalki. Praca prof. Piersy, filozofa przyrodoznawstwa i fizyka, jest przykładem pożytecznej współpracy interdyscyplinarnej różnych nauk.

prof. dr hab. STANISŁAW FITA
(fragm. recenzji)

Wśród polskich pisarzy XIX w. Prus jest tym twórcą, w którego utworach literackich i publicystycznych występuje wyjątkowo dużo nazw oraz opisów różnych urządzeń technicznych, przyrządów fizycznych, terminów i praw, nieraz dłuższych wypowiedzi i rozważań o charakterze przyrodniczym. Jakkolwiek wśród różnych wtrętów do fabuły utworu pojawiają się dygresje z chemii, medycyny czy psychologii, to jednak treściowo dominują informacje z fizyki, astronomii, w tym i kosmogonii. [...] Tematyce fizykalnej i astronomicznej poświęcał Prus felietony zamieszczane w różnych, ukazujących się wówczas czasopismach. Interesującą nas wiedzę odnajdujemy również w utworach literackich sensu stricto, i to zarówno w powieściach jak i małych formach: nowelach lub opowiadaniach. Zgodnie z tytułem pracy, interesować nas będzie przede wszystkim wiedza zawarta w utworach literackich. Informacje pochodzące z felietonów mają ukazać całe bogactwo wiedzy fizykalno-astronomicznej i technicznej, jaką dysponował Prus i z której tylko nieznaczną część wykorzystał w dziełach literackich. Poza tym, porównanie wiedzy publicystycznej z informacjami zawartymi w utworach literackich pozwoli zrozumieć niejedną lakoniczną wypowiedź zawartą w tych ostatnich.

(fragm. Wstępu)

okladka
Nakład wyczerpany
  • Jerzy Starnawski
  • Sylwetki lubelskich humanistów XIX i pierwszej połowy XX wieku
  • ISBN 83-7222-195-2
  • Lublin 2004
  • 334 s.
  • Format 147 x 205 mm
  • Cena: zł 26,00
  • Oprawa miękka klejona

W swojej książce wybitny literaturoznawca, filolog-edytor, biograf zaprezentował sylwetki 32 uczonych, będących przedstawicielami różnych dziedzin humanistyki. Śledząc ich kariery naukowe, starał się szczególnie zaakcentować okres lubelski w ich działalności badawczej. Praca i życie większości prezentowanych tu humanistów wpisują się więc w naukowy pejzaż Lublina. Czytelnik zetknie się tu z najbardziej sztandarowymi postaciami polskiej humanistyki - H. Łopacińskim, S. Srebrym, W. Hahnem, J. Krzyżanowskim, J. Kleinerem, M. Dłuska, J. Parandowskim, H. Elzenbergiem.

O Autorze
Jerzy Starnawski, historyk literatury polskiej, filolog-edytor, bibliograf, emerytowany profesor zwyczajny, członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności, członek czynny Towarzystwa Naukowego KUL, członek korespondent Lubelskiego Towarzystwa Naukowego. Ogłosił ponad tysiąc prac, w tym kilkadziesiąt książkowych. Główne kręgi zainteresowań w zakresie literatury polskiej: romantyzm, literatura staropolska, neolatynistyka polska. Zajmował się naukami pomocniczymi historii literatury polskiej (bibliografia i edytorstwo). Najważniejsze prace: Dzieje wiedzy o literaturze polskiej. Do końca wieku XVIII (1984), Sylwetki lwowskich historyków literatury (1997), Z dziejów polskiej nauki o literaturze dwanaście rozpraw (2004).

okladka
KUP
Cena: zł 16,00
  • Anna Wereszczyńska
  • „Ostatni Mohikanin drobnej szlachty” i „niezrównany monografista Żydów”. Żywot Klemensa Junoszy-Szaniawskiego
  • Wydanie I
  • ISBN 978-83-7222-330-2
  • Lublin 2008
  • 238, [1] s., 8 s. il.
  • Format 147 x 205 mm
  • Oprawa miękka klejona

Po 110 latach od śmierci Klemensa Junoszy-Szaniawskiego (1849-1898) w jego rodzinnym mieście - Lublinie - ukazuje się książka poświęcona temu ogromnie popularnemu w swojej epoce, dziś niemal doszczętnie zapomnianemu pisarzowi minorum gentium, który zajął własne odrębne miejsce w literaturze polskiej II połowy XIX wieku. Zasłynął on jako „ostatni Mohikanin drobnej szlachty”, portretujący ginący świat szlachty i ziemiaństwa z terenów Kongresówki, oraz „niezrównany monografista Żydów”. Był pierwszym polskim twórcą nobilitującym literaturę jidysz, etnografem amatorem próbującym poznać i utrwalić w setkach szkiców i obrazków nieznany świat za murami żydowskiego sztetł.

Książka jest źródłową, osadzoną w realiach Lubelszczyzny, Podlasia i Mazowsza biografią Klemensa Junoszy-Szaniawskiego, wzbogaconą o zarys chronologii jego wielorodzajowej i wielogatunkowej twórczości. Żywot Junoszy dzieli się na dwa okresy: lubelski (1849-1876) oraz warszawski (1877-1898), przedzielone cezurą kilkulecia (mieszczącego się w przedziale czasowym drugiej połowy lat 70. i pierwszej połowy lat 80.) - jednoczesnego „pomieszkiwania” młodego literata w Warszawie i zarządzania rodzinnym majątkiem w Woli Korytnickiej na Podlasiu. Odpowiadające tym trzem etapom w biografii pisarza-realisty rozdziały ukazują - na tle generacji pozytywistycznej i następnej, młodopolskiej - proces formowania życiowych ról Junoszy-Szaniawskiego, jego formacji światopoglądowej oraz zakresu doświadczeń: dworskich, wiejskich, małomiasteczkowych oraz wielkomiejskich (głównie warszawskich). Ukazują one ponadto te elementy świata przedstawionego wybranych utworów, które mają charakter autobiograficzny, a zarazem tworzą swoiste zwierciadło czasu, odbijające najważniejsze zagadnienia epoki.

okladka
KUP
Cena: zł 15,00
  • Paweł Wojciechowski
  • Logos, byt, harmonia. Antoniego Langego czytanie kultury
  • Wydanie I
  • ISBN 978-83-7222-384-5
  • Lublin 2010
  • 235 s.
  • Format 170 x 240 mm
  • Oprawa miękka klejona

Przedmowa: Joanna Jasińska

Książka jest rozprawą doktorską; prezentuje „wiele trafnych odczytań myśli krytycznej i oryginalnych dzieł literackich Antoniego Langego, wypełnia także interpretacyjnie mniej zbadane obszary świadomości kulturowej Młodej Polski” (prof. A.Z. Makowiecki). „Dużym walorem książki Pawła Wojciechowskiego jest umiejętność rozszyfrowania palimpsestowej struktury tekstów Antoniego Langego. W zaproponowanej tu lekturze rozszyfrowane zostają wykorzystane przez artystę interteksty. Podkreślić trzeba także kompetencje autora w dziedzinie filozofii i projektów antropologicznych przełomu XIX i XX wieku” (prof. E. Paczoska). Rozważania zogniskowane są wokół symboli oświetlających dokonywaną przez pisarza lekturę kultury oraz uniwersaliów egzystencjalnych determinujących jego portret duchowy.

Część I – Księga symboli. W kręgu tekstów krytycznoliterackich Antoniego Langego prezentuje studia krytycznoliterackie pisarza jako miejsce uaktywniania się symboli organizujących lekturę kultury. Ujawniono tu – w toku analizy szkiców zawartych w tomie Studia z literatury francuskiej – fascynację pisarza twórczością symbolistów i parnasistów francuskich. Odczytano także, omawiając Langego Pochodnie w mroku, zapis symboli: logosu, bytu i harmonii, wkomponowany w strukturę portretów literackich: Żeromskiego, Reymonta oraz Kasprowicza. Przedstawiono też wpisany w zbiór Studiów i wrażeń sąd Langego o sztuce oraz jej zadaniach, a także jego koncepcję geniuszu.

Część II rozprawy – W przestrzeni twórczości własnej. Antoni Lange jako antropolog kultury stanowi próbę rozpoznania wewnętrznego portretu człowieka jako podmiotu kultury. Ukazano tu przeobrażenia, jakim podlega optyka śmierci w lirykach Langego z cyklu Rozmyślania: od zanurzenia w cierpieniu i fascynacji śmiercią do zgody na skończoność istnienia. Wizerunek kresu rozpoznano także w przestrzeni poematu pt. Lilith – dominanty tego obrazu odczytano poprzez mit ikaryjski oraz w korelacji z poetyką baroku. Eksploracja opowiadań fantastycznych z tomu W czwartym wymiarze odsłoniła natomiast naturalistyczne inspiracje Langego. Rozprawę zamykają badania nad powieścią utopijną Miranda – kulminacyjnym momentem prezentacji jest tu portret „człowieka nirwidialnego” jako triumfatora nad kruchością ludzkiego istnienia.

O Autorze
Paweł Wojciechowski, ur. 1971 r., doktor nauk humanistycznych, historyk literatury, poeta. Interesuje się europejskimi zjawiskami literackimi i kulturowymi XIX i XX w., zagadnieniami z zakresu antropologii kultury, ze szczególnym uwzględnieniem portretu człowieka w tekstach kultury. Autor artykułów naukowych, które publikował m.in. w książkach: Śmierć w literaturze i kulturze drugiej połowy XIX wieku (2002), Czytanie modernizmu (2004), Modernizm: Spotkania. Antologia (2008), Literaturoznawstwo. Historia, teoria, metodologia, krytyka (2008) oraz w czasopismach: „Od – do. Literatura – kultura – wiek XIX”, czasopismo internetowe Zakładu Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Uniwersytetu Warszawskiego (2006), „Obóz” 2007, nr 47. Wydał też dwa tomiki poetyckie: Głos we wnętrzu łzy (1999) i Szepty harf (2002).

okladka
KUP
  • Czesław Zgorzelski
  • Przywołane z pamięci
  • Wydanie II rozszerzone
  • ISBN 83-7306-287-4
  • Lublin 2006
  • 373, [3] s., 24 s. il.
  • Format 145 x 205 mm
  • Cena: zł 27,00
  • Oprawa miękka klejona

Posłowie: Andrzej Zgorzelski

Koedycja z Towarzystwem Naukowym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

Czesław Zgorzelski (1908-1996), zasłużony profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, był jednym z najwybitniejszych współczesnych historyków literatury polskiej, znakomitym znawcą poezji romantycznej, filologiem edytorem, przede wszystkim dzieł Adama Mickiewicza.

Przywołane z pamięci to wspomnienia Profesora, ukazujące jego życiową drogę: dzieciństwo i wczesną młodość w Nowogródczyźnie, lata szkolne i studia na Uniwersytecie Stefana Batorego, konspiracyjne działania żołnierza Armii Krajowej i więzienne doświadczenia na Łukiszkach w Wilnie, a także w Lidzie, Baranowiczach i Grodnie. Są zarazem opowieścią o losach pokolenia kresowego, któremu dane było jeszcze - przed wybuchem I wojny światowej, we dworze szlacheckim - dzieciństwo sielskie, anielskie. Pokolenie to, uformowane w okresie Drugiej Niepodległości, podczas sowieckiej i niemieckiej okupacji (1939-1945) zostało poddane moralnej próbie. Wyszło z niej zwycięsko.

To już drugie wydanie tej ważnej książki; ukazuje się ono w 10. rocznicę śmierci Profesora. W stosunku do wydania pierwszego (Lublin: Norbertinum, 1996) zostało poszerzone o wspomnienie Autora nt. pracy naukowej na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu (Epizod toruński) oraz o Posłowie pióra prof. Andrzeja Zgorzelskiego (syna Profesora).

okladka
KUP
Cena: zł 20,00
  • Między literaturą a medycyną, cz. II
    Problemy psychologiczne ludzi cierpiących w badaniach interdyscyplinarnych
  • ISBN 978-83-7222-287-9
  • Lublin 2007
  • 503 s.
  • Format 170 x 240 mm
  • Oprawa miękka klejona

Redakcja naukowa: Eugenia Łoch, Grzegorz Wallner

Artykuły zebrane w tym tomie stanowią pokłosie sympozjum będącego częścią cyklicznych spotkań literaturoznawców, psychologów i przedstawicieli nauk medycznych. Ich treścią są zarówno analizy dzieł literackich pod kątem uobecnianych w nich problemów cierpienia, jak i próba poszukiwań wpływów życiowych sytuacji autora na tworzoną przez niego literaturę.

Oddajemy do rąk Czytelników kolejną książkę z cyklu Między literaturą a medycyną. Zawarte w niej badania literackie, jak również medyczne, posiadają wspólny mianownik, który dotyczy wszechstronnego oglądu psychiki cierpiących na różne choroby pacjentów. Każdy człowiek doświadczony cierpieniem odbiera je inaczej, w zależności od schorzenia, szans wyzdrowienia lub braku wiary w utrzymanie się przy życiu. Każdy chory reaguje też na cierpienie zgodnie ze swoją osobowością, swoistą mądrością życiową i skalą wypracowanej przez siebie w ciągu krótszego lub dłuższego życia ludzkiej wytrzymałości i cierpliwości. Wiele doświadczeń z tego zakresu posiadają lekarze i cały personel medyczny i o tym po części traktują poszczególne artykuły, zawarte w tej pracy zbiorowej

Fragm. Wstepu

Spis treści

Część I: Lekarze wobec psychicznych konsekwencji ludzi cierpiących

  • R. Tokarczyk, Próba klasyfikacji opisów relacji lekarz-pacjent
  • I. Kinalska-Pietruska, Zaburzenia psychiczne u chorych na cukrzycę
  • A. Nowakowski, Cukrzyca chorobą cywilizacyjną XX wieku
  • J. Toczołowski, P. Klonowski, P. Oleś, S. Steuden, Komfort widzenia - ocena jakości życia w chorobach ocznych
  • J. Piertuski. Problemy psychologiczne u ludzi z zaburzeniami słuchu
  • A. Grzywa, Zachowania samobójcze

Cześć II: Literackie i medyczne obrazy bólu, cierpień i doświadczeń chorobowych

  • R. Zajączkowski, Autobiografia bólu. Doświadczenie choroby w prozie Aleksandra Wata
  • J. Supady, Cierpienie więźniów a lekarze GUŁagu w świetle literatury łagrowej
  • L. Siryk, Cierpienie i postawy poetów ukraińskich w więzieniach i łagrach sowieckich
  • D. Ochojska, Niektóre psychospołeczne aspekty funkcjonowania rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym umysłowo
  • J. Cwalina, Problemy psychologiczne dzieci długo leczonych na przykładzie pacjentów ze skróconą kończyną
  • A. Libera, J. Oleszczuk, Psychologiczna sytuacja rodziców po stracie dziecka
  • J. Szpak, Jadwiga i Leon Sapiehowie wobec choroby i śmierci swoich dzieci
  • J. Zawora, Przeżycia dziecka-zesłańca na podstawie prozy Jerzego Krzysztonia
  • J. Sak, R. Patryn, A. Przygoda-Dreher, K. Marczewski, Jaki kolor ma cierpienie? Próba przestrzennej analizy ludzkiego cierpienia
  • M. Semczuk, K. Szymona, Psychologiczne uwarunkowania ciąży
  • L. Patyjewicz, Aborcja i środki wczesnoporonne z perspektywy lekarskiego sumienia
  • W. Trendak, Zespół stresu pourazowego w opisach literackich i diagnostyce psychologiczno-psychiatrycznej
  • M. Kowalik-Małkiewicz, Człowiek u kresu życia - postawa pacjenta wobec śmierci
  • L. Kowalczyk, Lekarz wobec cierpienia i śmierci chorego

Część III: Pisarze, bohaterowie, lekarze, pacjenci i ich autobiograficzne zwierzenia

  • M. Paryż, Opisy stanów kataleptcznych i przedwczesnego pogerzebu w opowiadaniach Edgara Allana Poego
  • A. Kędzierska, Angielscy pacjenci w prozie i poezji Wielkiej Wojny 1914-1918
  • J. Kocur, Wpływ czynników psychobiologicznych na funkcjonowania jednostek i społeczeństw
  • K. Prokop, Intuicja lekarska jako dar przenikania do dusz pacjentów w «Księdze z San Michele» Axela Munthe'a.
  • B. Fąfrowicz, Piećdziesięcioletnie obeserwacje konsekwencji zachorowań na gruźlicę
  • E. Łoch, Gruźlica i jej konsekwencje psychiczne w świetle relacji dziennikarskich Stefana Żeromskiego
  • G. Górnicka, Tajemnicza choroba Fryderyka Chopina
  • A. Prymak-Lewtak, Romantyczna podróż do litewskiego kurortu - Druskieniki Jana Ignacego Kraszewskiego
  • A. Nasiłowska-Barud, Literackie ujęcie chorób somatycznych i zaburzeń psychicznych na podstawie powieści Elizy Orzeszkowej «Nad Niemnem»
  • B. Muchorowska-Bryk, Kreacja bohatera dotkniętego paraliżem w «Puszczy» Jerzego Weyssenhoffa
  • J. Bednarczuk, Choroby psychiczne bohaterów Stefana Grabińskiego
  • M. Stępień, Literacki obraz choroby psychicznej
  • C. Nowicki, Hereropatyczne stany uczuciowe Brunona Schulza w «Księdze listów»
  • D. Szymanis, Pokonać literaturą - konstrukacja artystyczna powieści Anny Mazurkiewicz «Jak uszczypnie, będzie znak»
  • N. Lipszyc, Naznaczenie nowotworem w powieści Anny Mazurkiewicz «Jak uszczypnie, będzie znak»
  • A. Wieczorek, Pacjent w rosyjskim szpitalu psychiatrycznym. Kreacja bohatera i semantyka przestrzeni szpitalnej (na przykładzie utworów W. Garszyna, A. Czechowa, L. Andriejewa)
  • J. Tarkowska, Przykłady patologii społecznych w naturalistycznej prozie Ludmiły Pietruszewskiej (nowela «Malieńkaja Groznaja»)
  • J. Diatczyk, Schizofrenia paranoidalna na przykładzie głównego bohatera powieści «Mały bies» F. Sogołuba
  • G. Guźlak, Problem leczenia w wybranych utworach Antoniego Czechowa i Jarosława Iwaszkiewicza
  • A. Herzyk, Między studium przypadku a opisem literackim. Bohaterowie i autorzy nowel neuropsychologicznych

Część IV: Różne warianty badań nad psychologicznymi aspektami cierpienia"

  • K. Markiewicz, B.L.J. Kaczmarek, Oblicza integracji
  • L. Patyjewicz, Wartość moralna osoby niepełnoprawnej psychicznie w konfrontacji z rzeczywistością
  • A. Ogonowska, O terapeutycznej roli telewizji w świetle wybranych gatunków real-TV
  • B. Niżankowska-Półtorak, Poczucie sensu życia u osób będących w kryzysie. Prezentacja przypadków terapeutycznych
  • M. Żuk, Rozważania o pozytywnym myśleniu inspirowane literaturą
  • F. Curakowa, Interpretacja «Przygód dobrego wojaka Szwejka» z medycznego punktu widzenia
  • K. Chrzanowski, Rehabilitacja kliniczna a rehabilitacja sanatoryjna
okladka
KUP
Cena zł 32,00
  • Pisarze wobec futbolu. Negacje – Irytacje – Fascynacje
  • redakcja: Lech Giemza
  • ISBN 978-83-7222-484-2
  • Lublin 2013
  • 309 s.
  • Format 147 x 208 mm
  • Oprawa miękka klejona

O książce
Przekornie można by stwierdzić, że jedyne, co łączy literaturę i piłkę nożną, to „kryzys reprezentacji”. Przyznajmy jednak: trudno się spodziewać, by ten kalambur trafił w poczucie humoru szerszych rzesz czytelników, a zwłaszcza czytelników kibicujących. Wprawdzie o niedomaganiach naszej drużyny narodowej wie już chyba każdy, a utyskiwanie na jej poziom stało się częścią codziennej retoryki, ale o kryzysie przedstawiania w literaturze wiedzą tylko wtajemniczeni. Cóż, literatura coraz bardziej przypomina „grę szklanych paciorków”, a uwagę tłumów przyciągają herosi stadionów, nie zaś zakurzone półki bibliotek. [...]
Co sprawiło, że futbol stał się szaleństwem ogarniającym miliony, wspólnym językiem, religią? Nie odpowiemy, na szczęście, na to pytanie, zbyt wielu próbowało przed nami. „Magia futbolu” pozostanie magią. Wiemy natomiast, że ulegali jej również pisarze, niektórzy ostentacyjnie, inni po cichu. Można jedynie podejrzewać, że siłą stanowiącą o jej popularności jest egalitaryzm – nie wymaga hal, parkietów, lodowisk, nie preferuje zawodników wysokich, barczystych, szczupłych. Jeden z największych w historii piłki nożnej – Garrincha – miał jedną nogę krótszą o 6 centymetrów. Ale piłka „kopana” to też sport archetypiczny. Właśnie dlatego, że w drużynie piłkarskiej swoje miejsce znajdzie każdy, bardziej niż inne sporty drużynowe stanowi substytut wojny. I właśnie element „wspólnototwórczy” jest chyba najczęstszą pożywką „literatury piłkarskiej” […]
Książka zbiera głosy, które pojawiły się w trakcie konferencji Pisarze wobec futbolu. Negacje, irytacje, fascynacje. Okazuje się, że fascynacji jest jednak najwięcej. Pisarze chętnie przyznają się do piłkarsko-kibicowskiej wspólnoty. Może więc linia demarkacyjna przebiega między tymi, którzy po prostu odnotowują obecność piłki nożnej jako pewnego fenomenu społecznego, a tymi, którzy są wyznawcami? Sam układ tekstów wiele mówi o spolegliwości literatury wobec futbolu. Dominują więc teksty dotyczące prozaików, głównie powieściopisarzy.

Lech Giemza, fragm. Wstępu

Spis treści

Wstęp (Lech Giemza)
PRZEGLĄD POLA
  • Anna Figa, Między zwycięstwem a porażką. Fenomen meczu piłkarskiego w najnowszej prozie polskiej
  • Anna Kołodziejska, Piłka nożna w polskiej literaturze dziecięcej i młodzieżowej
  • Przemysław Szews, Piłka nożna w felietonach
  • Agnieszka Tambor, Sport w filmie i w kulturze
  • Mariusz Koper, Tropy literackie w języku komentatorów sportowych
PROZA FUTBOLU
  • Ks. Grzegorz Głąb, „Numer Weisera” – magia czy rzeczywistość? O roli futbolu w Weiserze Dawidku Pawła Huellego
  • Paweł Bernacki, Rola piłki nożnej w powieści Futbolistka Mirosława Olędzkiego
  • Ewelina Stanios, Stalinowiec futbolu. O roli i znaczeniu piłki nożnej w twórczości Jerzego Pilcha
  • Monika Mąkosa-Kowalczyk, Księstwo, czyli zwierzenia piłkarza/pisarza? O futbolu w twórczości Zbigniewa Masternaka
  • Weronika Grudzień-Koprowska, „Napisałem sportowy Koran”. O piłkarskich fascynacjach Adolfa Rudnickiego
POEZJA FUTBOLU
  • Tymoteusz Skiba, Piłka nożna jako tworzywo poetyckie w pierwszej połowie XX wieku
  • Artur Nowaczewski, Poeta-chuligan Wojciech Wencel jako kibic Arki Gdynia
  • Lech Giemza, Erotyzm futbolu. O futbolowych wątkach twórczości Jacka Podsiadły
PIŁKA Z AUTU
  • Katarzyna Gileta-Klępka, Obraz piłki nożnej i kibiców w twórczości Romana Zielińskiego (na przykładzie Pamiętnika kibica i Ligi chuliganów
  • Ks. Stefan Radziszewski, Pan Tadeusz albo Korona Kielce, czyli jak w literaturze stosować zasady fair play
  • Maciej Samolej, „Zamora wsparty w bramce o szczyt Pirenejów”, czyli kilka pisarskich robinsonad w temacie bramkarzy
  • Wiesław Felski, Stefan Kisielewski o piłce nożnej
  • Katarzyna Anna Dejnek, Książka twarzy. Profil: Marek Bieńczyk. Zakładka: Sportiva. Oblicza sportu w Książce twarzy Marka Bieńczyka
Indeks osób
okladka
KUP
Cena zł 28,00
  • Poznawać (więc kochać!). O Danucie Paluchowskiej
  • redakcja: Agata Seweryn, Dariusz Seweryn
  • ISBN 978-83-7222-397-5
  • Lublin 2010
  • 434 s., 9 s. il.
  • Format 147 x 208 mm
  • Oprawa miękka klejona

Książka jest pokłosiem spotkania poświęconego Danucie Paluchowskiej, które odbyło się w KUL 8 kwietnia 2008 r., w kontekście pierwszej rocznicy śmierci Uczonej. Zawiera wypowiedzi uczestników, ale również teksty nadesłane później przez grono współpracowników i przyjaciół. Osobną część tomu stanowi antologia studiów i szkiców Danuty Zamącińskiej, dotychczas rozproszonych w licznych czasopismach naukowych i pracach zbiorowych, mająca na celu ułatwienie czytelnikom korzystania z tych wybitnych prac. Wśród nich znalazły się teksty młodzieńcze: recenzje poświęcone Słowackiemu oraz szkice na temat liryki Gałczyńskiego, oraz komentarze filologiczno-biograficzne z prac edytorskich. Dodatkowo w tomie zamieszczono mowy wygłoszone na pogrzebie Danuty Paluchowskiej.

Tom IV

okladka
KUP
  • Problemy frazeologii europejskiej
    Tom IV
  • ISBN 83-7222-086-7
  • ISSN 1643-0239
  • Lublin 2001
  • 100 s.
  • Format 170 x 240 mm
  • Cena: zł 16,00
  • Oprawa miękka klejona

Redakcja: Andrzej M. Lewicki

Seria "Problemy frazeologii europejskiej" stanowi dorobek zespołu badaczy skupionych w Komisji Frazeologicznej Komitetu Językoznawstwa PAN. Reprezentuje różnorodność tematów i postaw metodologicznych, właściwą temu zespołowi.

Tom otwiera rozprawa Anny Pajdzińskiej O znaczeniu związku frazeologicznego, pisana z pozycji kognitywistycznych. Procesy kształtowania się nowych związków frazeologicznych w publicystyce przełomu XX i XXI w. pokazuje rozprawa Grażyny Majkowskiej. Wykazanie, że aktualne (materiał zebrany w 1999 r.) problemy społeczne odbijają się w języku zainteresuje zarówno dziennikarzy, jak i nauczycieli, chcących wzbogacić materiał przedstawiany na lekcjach języka polskiego. Również współczesnych innowacji w użyciu ustalonych połączeń wyrazowych dotyczy artykuł Bożeny Rejakowej, która analizuje użycie przysłów w tekstach o modzie. Artykuły Alicji Nowakowskiej i Urszuli Szyszko przedstawiają występowanie w składzie frazeologizmów wyrazów z określonych grup znaczeniowych. Nowakowska omawia nazwy roślin w wyrażeniach porównawczych, a Szyszko związki frazeologiczne zawierające nazwy używek (napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych, kawy). Literaturoznawców zainteresuje artykuł Anny Licy o innowacjach w użyciu frazeologizmów w prozie Wacława Berenta. Wyraźnie do nauczycieli adresowany jest artykuł Katarzyny Mosiołek-Kłosińskiej i Anny Ciesielskiej omawiający koncepcję leksykograficzną słownika frazeologicznego dla młodzieży W kilku słowach, wydanego przez PWN. Anatolij Ivczenko, badacz z Charkowa wykazuje, że w zasobie frazeologicznych języków słowiańskich zachowały się ślady obrzędów inicjacji, występujących w przedchrześcijańskiej Słowiańszczyźnie.

Tom V

okladka
KUP
  • Problemy frazeologii europejskiej
    Tom V
  • ISBN 83-7222-134-0
  • ISSN 1643-0239
  • Lublin 2001
  • 96 s.
  • Format 170 x 240 mm
  • Cena: zł 16,00
  • Oprawa miękka klejona

Redakcja: Andrzej M. Lewicki

Rozprawom, zebranym w tomie V z serii "Problemy frazeologii europejskiej", towarzyszy różnorodność tematyczna; oprócz opracowań filologicznych czytelnik znajdzie tu ujęcia strukturalne i kognitywne. Praca oddaje polifoniczny klimat, jaki często towarzyszy posiedzeniom badaczy Komisji Frazeologicznej. Wojciech Chlebda w eseistycznej formie ujmuje problemy dotyczące słabo zbadanych zakresów frazeologii i idiomatyki. Maciej Grochowski omawia wielowyrazowe jednostki języka, nie mające funkcji nominatywnej, ale pełniące funkcje syntaktyczne lub modalizujące. Problemy podejmowane w tym artykule, jak dotąd, nie zostały podjęte przez frazeologów. Ewa Jędrzejko pokazuje, jak istotne źródło dla poznania dziejów kultury stanowi frazeologia. Katarzyna Mosiołek-Kłosińska koncentruje się na dynamizmie zasobu frazeologicznego. Stanisław Prędota donosi o ważnym odkryciu bibliograficznym z zakresu paremiologii. Historyczne aspekty frazeologii znajdują odbicie w pracach Jerzego Tredera i Alicji Nowakowskiej.

Tom VI

okladka
KUP
  • Problemy frazeologii europejskiej
    Tom VI
  • ISBN 83-7222-198-7
  • ISSN 1643-0239
  • Lublin 2004
  • 101 s.
  • Format 170 x 240 mm
  • Cena: zł 16,00
  • Oprawa miękka klejona

Redakcja: Andrzej M. Lewicki

Tom VI przynosi studia koncentrujące się na problemach z dziedziny lingwistyki i historii kultury Środkowo-Wschodniej Europy. Cykl rozpraw prezentowanych w tym tomie ukazuje wyraźne zainteresowanie badaczy związkami frazeologii i kultury. Nurt ten reprezentują metodologiczne postawy badawcze w artykułach: Frazeologia w międzyludzkiej przestrzeni komunikacyjnej prof. Wojciecha Chlebdy, Ślady Rumunów w polskiej frazeologii dr Joanny Porawskiej, Wyrażenia i przysłowia z komponentem wart -warto - wartość. Przyczynek do poznania hierarchii wartości Polaków dr hab. Anny Tyrpy, Środki płatnicze w polskich i słowackich schematach wyobrażeniowych prof. Bożeny Rejakowej. W studium prof. Chlebdy znajdujemy m. in. rewelacyjną informację o istnieniu gestów i innych środków kinetyczno-proksemicznych, które towarzyszą użyciu niektórych frazeologizmów - tego nie uwzględnia żaden z istniejących słowników. Do problemów motywacji frazeologizmów nawiązuje w ujęciu kognitywnym praca dr Doroty Polowniak-Wawrzonek Metafora działania celowe, rywalizacja to walka zbrojna w polskiej frazeologii. Materiałowy charakter ma praca Doroty Adamiec Frazeologia w "Słowniku języka polskiego XVII i I połowy XVIII wieku". Pozwala ona ocenić znaczenie, jakie będzie miał słownik (jedno z najważniejszych przedsięwzięć leksykograficznych XXI w.) w poznaniu polskiej frazeologii. Przy czytaniu tego studium uświadamiamy sobie, jak wiele ustalonych wyrażeń i zwrotów frazeologicznych zostało zapomnianych, a także jak wiele powstało później.

Tom VII

okladka
KUP
  • Problemy Frazeologii Europejskiej
    Tom VII
  • Wydanie I
  • ISBN 83-7222-252-5
  • ISSN 1643-0239
  • Lublin 2005
  • 87 s.
  • Format 170 x 240 mm
  • Cena: zł 16,00
  • Oprawa miękka klejona

Redakcja naukowa: Andrzej Maria Lewicki

Tom VII Problemów Frazeologii Europejskiej gromadzi prace z zakresu frazeologii i paremiologii polskiej, wschodniosłowiańskiej, francuskiej, niderlandzkiej i angielskiej. Autorami są najwybitniejsi badacze frazeologii: Dariusz Bralewski, Magdalena Lipińska, Grzegorz Szpila, Stanisław Koziara, Leon Zaręba, Iwona Kosek, Stanisław Prędota.
Książka zawiera teksty teoretycznych referatów Dariusza Bralewskiego (romanisty) i Grzegorza Szpili (anglisty), poświęcone przysłowiom jako elementom zasobu frazeologicznego. Zagadnienie, czy przysłowia są częścią zasobu frazeologicznego języka, czy też należą do szerokiego zasobu tekstów utrwalonych w kulturze, jest ciągle jeszcze przedmiotem dyskusji. Dla tego tomu udało się pozyskać głos Magdaleny Lipińskiej (autorki książki L'equivalence des proverbes polonais et des proverbes francais, Łódź 2004). Warto odnotować, że Stanisław Prędota w tym tomie donosi o krytycznym wydaniu Duytsche Adagia z 1550 r., z pierwszego zbioru przysłów niderlandzkich, który zawiera objaśnienia frazeologizmów i przysłów niderlandzkich. Do dziś zachowały się na świecie jedynie 2 egzemplarze tego dzieła.
Stanisław Koziara wskazuje na problemy pojawiające się przy wyodrębnianiu biblizmów. Leon Zaręba omawia pole związane z pojęciem pieniądza we frazeologii francuskiej i polskiej. Podobny zakres frazeologii omawia w Problemach Frazeologii Europejskiej w tomie VI Bożena Rejakowa („Środki płatnicze w polskich i słowackich schematach wyobrażeniowych”). Iwona Kosek przeprowadza strukturalną analizę wyrażeń rzeczownikowych, przede wszystkim ze względu na możliwość tworzenia gramatycznych form liczby.
Tom VII Problemów Frazeologii Europejskiej będzie interesujący nie tylko dla lingwistów, badaczy frazeologii, ale również dla zainteresowanych paremiologią. Publikację tę polecamy wszystkim polonistom, szczególnie nauczycielom języka polskiego, dostarcza bowiem cennych materiałów do dydaktyki szkolnej.

Spis artykułów:

  • Andrzej Maria Lewicki, „Słowo wstępne”
  • Dariusz Bralewski, „Czy przysłowie jest jednostką języka?”
  • Magdalena Lipińska, „Głos w dyskusji dotyczącej referatu dr. D. Bralewskiego”
  • Grzegorz Szpila, „W poszukiwaniu kontekstów paremicznych”
  • Stanisław Koziara, „Uwagi w sprawie źródeł oraz selekcji zasobu polskich frazeologizmów biblijnych”
  • Leon Zaręba, „Pole frazeologiczne pojęcia «pieniądz» w ujęciu konfrontatywnym polsko-francuskim”
  • Iwona Kosek, „O wyrażeniach frazeologicznych typu «singulare» i «plurale tantum»”
  • Stanisław Prędota, „O wydaniu krytycznym «Duytsche adagia» (1550) Szymona Andriessoona”

Tom VIII

okladka
KUP
  • Problemy Frazeologii Europejskiej
    Tom VIII
  • Wydanie I
  • ISBN 978-83-7222-314-2
  • Lublin 2007
  • 131 s.
  • Format 170 x 240 mm
  • Cena: zł 16,00
  • Oprawa miękka klejona

Redakcja naukowa: Andrzej Maria Lewicki

Tom VIII z serii Problemy Frazeologii Europejskiej prezentuje nowe badania w zakresie frazeologii polskiej i frazeologii porównawczej. Szczególnie polecamy go nauczycielom języka polskiego i języków obcych oraz młodym badaczom. Książka zawiera prace syntetyczne profesorów: Leona Zaręby i Grzegorza Szpili na temat badań w zakresie frazeologii porównawczej języków europejskiech, Andrzeja M. Lewickiego - dorobku polskiej frazeologii w okresie ostatniego ćwierćwiecza, i Wojciecha Chlebdy - nowych perspektyw badań frazeologicznych związanych z wprowadzeniem pojęcia „odtwarzalnych wielowyrazowców” i postulatu analizy frazeologii jako składnika „zachowań mownych”, a więc analizy fonicznej strony frazeologii mówionej, tj. opisu intonacji i właściwości akcentowych jednostek frazeologicznych oraz ich powiązania z gestykulacją.
Praca Macieja Grochowskiego, znanego badacza nieodmiennych części mowy, przynosi nowe spojrzenie na partykuły jako swoiste związki frazeologiczne.
Artykuł Magdaleny Lipińskiej o priamelach francuskich wnosi istotny wkład do przysłowioznawstwa, omawiając ten szczególny typ przysłów reprezentowany również w polskich przysłowiach.
Tom zawiera dwa studia na temat porównań frazeologicznych: pracę dr hab. Agnieszki Spagińskiej-Puszak o frazeologicznych porównaniach w językach chorwackim i polskim oraz nieco kontrowersyjne studium Joanny Zauchy o podstawach teoretycznych wyróżniania porównań frazeologicznych.
Prof. Stanisław Prędota kontynuuje swoje badania nad dawnymi zbiorami przysłów polskich zestawianych z przysłowiami języków germańskich. Jego studia ukazują, jak istotne dla Rzeczypospolitej Obojga Narodów, obejmującej przecież Prusy i Inflanty, było współdziałanie polskiej i niemieckiej kultury.

Spis artykułów:

  • Andrzej Maria Lewicki, Słowo wstępne.
  • Andrzej Maria Lewicki, Rozwój frazeologii polskiej w ostatnim ćwierćwieczu
  • Wojciech Chlebda, Mały prywatny katalog pilnych zadań frazeologicznych
  • Leon Zaręba, Grzegorz Szpila, Problemy frazeologii konfrontatywanej w perspektywie leksykograficznej na przykładzie języka francuskiego
  • Joanna Zaucha, W poszukiwaniu funkcjonalnej zależności między składnikami w obrębie porównań standardowych
  • Agnieszka Spagińska-Puszak, Uwagi o frazeologizmach komparatywnych (w aspekcie chorwacko-polskim)
  • Maciej Grochowski, Partykuły właściwe w postaci związków frazeologicznych. Wprowadzenie do opisu
  • Magdalena Lipińska, Cechy definicyjne francuskich priameli
  • Stanislaw Prędota, O przysłowiach w Compendium S.J. Malczowskiego
  • Jolanta Ignatowicz-Skowrońska, Valerij M. Mokijenko, Koncepcja leksykograficzna Rosyjsko-polskiego słownika nowej frazeologii rosyjskiej

Tom IX

okladka
KUP
Cena: zł 16,00
  • Problemy Frazeologii Europejskiej
    Tom IX
  • Wydanie I
  • ISBN 978-83-7222-467-5
  • ISSN 1643-0239
  • Lublin 2012
  • 131 s.
  • Format 170 x 240 mm mm
  • Oprawa miękka klejona

Redakcja naukowa: Andrzej Maria Lewicki

Słowo wstępne: Andrzej M. Lewicki

Przedstawiany zbiór rozpraw jest pokłosiem pracy Komisji Frazeologicznej Komitetu Językoznawstwa PAN. Wyraźnie zarysowujący się nurt badań nad biblizmami reprezentują dwie rozprawy: Stanisława Koziary Tradycyjna frazeologia biblijna a nowe przekłady Pisma Świętego w języku polskim i Mariusza Krajcarza O różnicach pomiędzy niderlandzkimi i polskimi frazeologizmami pochodzenia biblijnego. Prof. dr hab. Stanisław Koziara od wielu lat prowadzi badania nad językiem polskich przekładów Pisma Świętego, jest autorem kilku książek i kilkudziesięciu artykułów poświęconych tej problematyce. Artykuł, prezentowany w tomie 9, został przedstawiony na posiedzeniu Komitetu Językoznawstwa PAN jako szczególnie ważny dla współczesnej polszczyzny religijnej.

Artykuł dr. Mariusza Krajcarza, ucznia prof. Stanisława Prędoty, wpisuje się w nurt konfrontatywnego spojrzenia na frazeologię biblijną w językach współczesnej Europy.

Rozprawy prof. dr hab. Magdaleny Danielewiczowej i dr hab. Jolanty Ignatowicz-Skowrońskiej dotyczą leksykograficznego opracowania frazeologizmów. M. Danielewiczowa porusza niezwykle ważny, a w dotychczasowym dorobku leksykograficznym pomijany, problem opisu miejsca niektórych wielowyrazowych jednostek języka w strukturze tematyczno-rematycznej wypowiedzi i systemowego przyjmowania przez nie lub nieprzyjmowania akcentu zdaniowego. J. Ignatowicz-Skowrońska koncentruje się na problemach definiowania niektórych wieloznacznych jednostek języka na przykładzie kłuje w oczy i wdowi grosz, wykazując, że jakkolwiek definiowanie znaczeń frazeologizmów powinno być efektem analizy zamieszczonych w danym słowniku przykładów użycia tych jednostek. W definicjach pojawiają się komponenty znaczeniowe, których nie ma w żadnym z przytaczanych przykładów, a pomija się oczywiste komponenty semantyczne występujące w tych przykładach.

Studium dr Doroty Połowniak-Wawrzonek Frazeologizmy współczesnej polszczyzny motywowane sytuacją walki (zbrojnej) jest próbą kognitywnego opisu zastosowania metafor z domeny walki zbrojnej do kształtowania tekstów z różnych dziedzin.

Dr hab. Magdalena Lipińska analizuje mechanizmy komizmu polskich priameli, tj. przysłów typu: Krawiec bez spodni, szewc bez butów chodzi. W celu wykrycia, na czym polega ich komizm, stosuje analizę semiczną ukształtowaną przez francuskiego semantyka François Rastiera. M. Lipińska wykazuje, że efekt humorystyczny w priamelach wynika z kontrastu lub powtórzenia semów.

om zamyka praca dr Joanny Porawskiej Słownik związków frazeologicznych jako opis mentalności, będąca nie tyle recenzją, ile raczej omówieniem i rozważaniami na kanwie słownika Pînă-n pînzele albe Steliana Dumistrăcela. Rzecz powinna zainteresować przede wszystkim kulturoznawców, ponieważ język rumuński znany jest nielicznym spośród nich, a S. Dumistrăcel zajmuje się badaniem języka z perspektywy uniwersalizmu kulturowego, któremu Eugen Coşeriu przyznaje „najliczniejsze związki ze sposobem istnienia człowieka, z jego działaniem”. Słownik ten filologowi, tłumaczowi, czy też antropologowi kultury umożliwi prześledzenie wędrówki motywów mentalnych, przedstawiając specyfikę frazeologii w ukazywaniu umysłowości Rumunów, przy uwzględnieniu wpływów innych języków i kultur, obecnych na terenie Rumunii.

Spis artykułów:

  • Stanisław Koziara ( Kraków): „Tradycyjna frazeologia biblijna a nowe przekłady Pisma Świętego w języku polskim” / 9
  • Mariusz Krajcarz (Poznań): „O różnicach pomiędzy niderlandzkimi i polskimi frazeologizmami pochodzenia biblijnego” / 23
  • Magdalena Danielewiczowa (Warszawa): „O pewnym ważnym typie informacji leksykograficznej nieobecnej w słownikach” / 51
  • Jolanta Ignatowicz-Skowrońska (Szczecin): „Definiowanie związków frazeologicznych a opis ich zmienności znaczeniowej (na materiale współczesnych zbiorów frazeograficznych)” / 63
  • Magdalena Lipińska (Łódź): „Komizm słowny w polskich priamelach” / 71
  • Dorota Połowniak-Wawrzonek (Kielce): „Frazeologizmy współczesnej polszczyzny motywowane sytuacją WALKI (ZBROJNEJ)” / 89
  • Joanna Porawska (Kraków): „Słownik związków frazeologicznych jako opis mentalności (na przykładzie rumuńskiego opracowania Pînă-n pînzele albe Steliana Dumistrăcela)” / 125

W katalogu:

Strona główna