Elementy społecznej nauki Kościoła
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2017
  • Objętość: 270, [3] s.
  • Format: 170 x 240 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 978-83-7222-613-6
38 PLN
|
48,00 PLN

Naturalną konsekwencją personalistycznej antropologii i filozofii społecznej jest etos inspirujący oraz normujący życie człowieka w różnych jego sektorach. Osoba ludzka, będąca rozumnym, wolnym i aktywnym podmiotem, nie może rezygnować z odpowiedzialności za swe życie: aprobowane wartości, wybory, decyzje, działania oraz ich rezultaty. Historia filozoficznej refleksji ukazuje wiele modeli etycznych, bardziej znane to: konwencjonalizm, naturalistyczny redukcjonizm, utylitaryzm indywidualistyczny lub społeczny, emotywizm, prawny rygoryzm, subiektywizm, historycyzm, etyczny personalizm. Ten ostatni występuje w różnych odmianach: klasyczno-metafizycznej, fenomenologicznej i psychologiczno-aksjologicznej.

Czołowym przedstawicielem etyki odwołującej się do metafizycznej koncepcji człowieka był św. Tomasz z Akwinu, fenomenologiczna wersja etyki personalistycznej jest prezentowana przez Franciszka Brentano, Maksa Schelera i Dietricha von Hildebranda. Etyka o profilu psychologiczno-aksjologicznym posiada współcześnie wielu przedstawicieli, których poglądy niejednokrotnie znacznie się różnią, są to m.in.: Alexius Meinong, Nicolai Hartmann, Louis Lavelle.

Etyka personalistyczna uznaje uniwersalny i normatywno-obligatoryjny charakter wartości i zasad moralno-etycznych. Zwolennicy etycznego subiektywizmu, zwykle powiązani z nurtem indywidualizmu, krytycznie oceniają etykę normatywną, preferując tzw. etykę wartości. Proponowana koncepcja jest dyskusyjna, wikła się bowiem w niekonsekwencję: jeżeli podstawowe wartości ludzkie – na czele z prawdą, sprawiedliwością, solidarnością i miłością – są niepodważalne i uniwersalne, to naturalną ich konsekwencją są uniwersalne normy moralne.

Etyka personalistyczna odwołuje się również do idei prawa naturalnego, które było i jest akceptowane w różnych epokach historycznych, obszarach kulturowo-cywilizacyjnych i religijnych wierzeniach. Współcześnie dyskutowany jest problem zakresu oddziaływania i obowiązywania norm moralnych. Klasyczny liberalizm i neoliberalizm za podstawę etyki przyjmują teorię umowy społecznej, w konsekwencji tego ewentualną akceptację oraz stosowanie wymogów etyki normatywnej zawężają do sfery indywidualno-prywatnej powiązanej głównie z życiem rodzinnym. Nauka społeczna Kościoła katolickiego jednoznacznie uznaje uniwersalny charakter wartości i norm etycznych, obowiązujący także w różnych sektorach życia publicznego: ekonomicznego, społecznego, politycznego, techniczno-naukowego, międzynarodowego. Człowiek jest ontyczno-osobową jednością, posiada jedną duchową „twarz”, nie może więc stosować różnych zasad moralnych w życiu osobistym i społecznym.

[...] Publikowana książka zawiera m.in. syntetyczną charakterystykę nauki społecznej Kościoła, wskazuje na powiązania antropologii z etyką ekonomiczno-społeczną, pracą, przedsiębiorczością, prawami człowieka, prawami rodziny oraz ideą wolności życia gospodarczego, a także zestawia etykę chrześcijańską z etyką liberalnego kapitalizmu. Drugim blokiem tematycznym rozważań tej pracy jest problematyka narodu omawiana w kontekście europejskiej i globalno-światowej integracji. Zagadnienia etyczno-aksjologiczne były już omawiane w niektórych wcześniejszych mych pracach.

 

ks. Stanisław Kowalczyk, Wstęp

 

Spis treści

 

Wstęp

 

I. Nauka społeczna Kościoła – struktura doktrynalna, status metodologiczny, profil

II. Antropologia personalistyczna podstawą etyki społeczno-ekonomicznej w nauczaniu Jana Pawła II i Benedykta XVI

III. Antropologiczno-personalistyczny wymiar pracy

IV. Personalistyczna aksjologia przedsiębiorczości

V. Personalistyczne podstawy rozwoju w encyklice Sollicitudo rei socialis Jana Pawła II

VI. Nauczanie społeczne papieża Franciszka

VII. Państwo a problem sprawiedliwości społecznej

VIII. Prawa osobowe człowieka w społecznym nauczaniu kardynała Stefana Wyszyńskiego

IX. Personalistyczne i etyczne podstawy ekonomicznych praw człowieka

X. Liberalno-indywidualistyczna koncepcja praw człowieka

XI. Jan Paweł II a rodzina i jej prawa moralno-społeczne

XII. Chrześcijańska koncepcja wolności życia gospodarczego

XIII. Dylematy cywilizacji techniczno-konsumpcyjnej

XIV. Etos kapitalizmu – profil, pozytywy, ograniczenia, dylematy

XV. Problematyka narodu w pismach kardynała Stefana Wyszyńskiego

XVI. Idea narodu w społecznym nauczaniu Jana Pawła II

XVII. Zagrożenia narodu w katechezie pielgrzymkowej Jana Pawła II

XVIII. Jan Paweł II a proces integracyjny Europy

XIX. Rola państw narodowych a proces integracji europejskiej

 

Nota bibliograficzna

Literatura przedmiotu

Aneks: Bibliografia prac Księdza Prof. dra hab. Stanisława Kowalczyka w latach 1959-2017

więcej o książce
zwiń