Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych. Pięć lat doświadczeń w regionie środkowo-wschodnim
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 1995
  • Objętość: 220 s.
  • Format: 145 x 205 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 83-85131-91-4
naklad wyczerpany PLN

Przekształcenia własnościowe w gospodarce polskiej odbywające się w ostatnich pięciu latach są procesem o znaczeniu historyczno-cywilizacyjnym. Ich zakres i wagę można porównywać jedynie z procesami zmiany własności na wsi polskiej, związanymi z uwłaszczeniem chłopów, co miało miejsce w połowie ubiegłego wieku. Sposoby i decyzje uwłaszczeniowe sprzed blisko 150 lat – zróżnicowane w trzech zaborach – stworzyły podwaliny struktur gospodarczych, które przetrwały do dnia dzisiejszego i które do dziś determinują ekonomikę byłej Kongresówki, byłej Galicji i byłego Poznańskiego.

Per analogiam można twierdzić, że przyjmowane obecne zasady i ściezki prywatyzacji, taki a nie inny sposób i zakres uwłaszczenia – tym razem nie chłopów, ale nowych posiadaczy byłego majatku państwowego – określą na wiele dziesięcioleci potencjał gospodarczy i kierunki rozwoju naszego kraju. Wygenerują strukturę społeczno-gospodarczą, która albo będzie sprzyjać postępowi i wchodzeniu Polski do rodziny państw europejskich, albo będzie pogłębiać nieefektywne wykorzystanie czynników produckji i w rezultacie utrwalać zapóźnienie cywilizacyjne kraju, albo wreszcie będzie przyczyniać się do nadmiernego rozwarstwienia majątkowego, tworząc na wzór latyno-amerykański model oligarchiczno-korupcyjny gospodarki.

Obecnie, w końcu lata 1995., w sektorze prywatnym zatrudnionych jest już ponad 60% pracujących, daje on ponad 50% produktu krajowego. Z 8500 przedsiębiorstw państwowych (pp), jakie istniały w 1990 r., pozostało niespełna 4600, a więc około 54%. Z tego działalność gospodarczą prowadzi nie więcej niż 4000 przedsiębiorstw. Jeśli założymy – wzorem najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajów świata – że w stanie docelowym ilość pp nie przekroczy w naszej gospodarce 10-15%, to połowa dzieła prywatyzacyjnego – przynajmniej w sensie ilościowym – jest już dokonana, a połowa pozostała do zrobienia. Jest to więc właściwy czas do przeprowadzenia pogłębionych analiz dotychczasowego przebiegu tego procesu i wyciągania wniosków odnośnie do jego dalszych kierunków i zasad.

Autorzy sądzą, że książka ta stanowić będzie również kompendium wiedzy faktograficznej i analitycznej – przeznaczone dla szerokiiego kręgu odbiorców – na temat przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych w pierwszych latach transformacji ustrojowej w Polsce.

fragm. wprow. (Maciej Bałtowski, Mariusz Świetlicki)

Publikacja książki została częściowo sfinansowana ze środków projektu TEMPUS JEP 04214

W książce zostały wykorzystane niektóre wyniki badań prowadzonych w ramach projektu PBZ-059-01 finansowanego przez Komitet Badań Naukowych

 

Spis treści


Wprowadzenie

 

Rozdział 1

Przedsiębiorstwo państwowe jako podmiot gospodarczy

1.1. Państwa a działalność gospodarcza – rys historyczny

1.2. Przedsiębiorstwa państwowe w II Rzeczpospolitej

1.2.1. Rodzaje przedsiebiorstw państwowych

1.2.2. Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych w II Rzeczpospolitej i jej ocena

1.3. Formy prawne i organizacyjne przedsiębiorstw państwowych w PRL (do 1981 r.)

1.3.1. Podstawy prawne i funkcjonalne przedsiębiorstw państwowych

1.3.2. System nadzoru właścicielskiego i kontroli nad przedsiębiorstwami

1.4. System przedsiębiorstw państwowych przed 1990 r.

1.4.1. Ustawy dotyczące przedsiębiorstw państwowych i ich znaczenie

1.4.2. Nadzór nad przedsiębiorstwami państwowymi

1.4.3. Kolejne nowelizacje ustawy o przedsiębiorstwach państwowych

 

Rozdział 2

Prywatyzacja przedsiebiorstw państwowych w Polsce – przesłanki i geneza

2.1. Prywatyzacja jako zjawisko ekonomiczne

2.1.1. Pojęcie i typologia prywatyzacji

2.1.2. Cele i przesłanki prywatyzacji

2.2. Prywatyzacja w Polsce – rys historyczny

2.2.1. Okres przed 1989 r.

2.2.2. Problemy prywatyzacji przedsiębiorstw w okresie zmiany ustroju


Rozdział 3

Aspekty prawne i ścieżki przekształceń własnościowych przedsiebiorstw państwowych

3.1. Możliwości przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych poza ustawą prywatyzacyjną

3.1.1. Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych

3.1.2. Przekształcenia przedsiębiorstw komunalnych

3.1.3. Państwowe przedsiębiorstwa gospodarki rolnej

3.1.4. Pozostałe możliwości przekształceń przedsiębiorstw państwowych

3.2. Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

3.2.1. Uwagi wstępne

3.2.2. Sprzedaż przedsiębiorstwa

3.2.3. Leasing pracowniczy

3.2.4. Wniesienie mienia pp do spółki

3.2.5. Ocena funkcjonowania ustawy prywatyzacyjnej

3.3. Ustawa o restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw

3.3.1. Bankowe postępowanie ugodowe a prywatyzacjia przedsiębiorstw państwowych

3.3.2. Efekty bpu jako formy restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw

3.4. Narodowe fundusze inwestycyjne i program Stabilizacja–Restrukturyzacja–Prywatyzacja

3.4.1. Zagadnienie powszechnej prywatyzacji

3.4.2. Program SRP (Stabilizacja–Restrukturyzacja–Prywatyzacja)


Rozdział 4

Przebieg przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych w Polsce i w regionie

4.1. Uwagi terminologiczne

4.2. Instytucjonalne formy nadzoru państwa nad procesami prywatyzacji

4.2.1. Administracja centralna

4.2.2. Administracja wojewódzka

4.3. Dynamika i efekty przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych w latach 1991-1994

4.3.1. Podstawowe dane ogólnopolskie

4.3.2. Przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw państwowych w regionie środkowo-wschodnim

4.4. Efekty i koszty prywatyzacji

4.4.1. Wpływy z prywatyzacji na szczeblu wojewódzkim

4.4.2. Koszty prowadzenia procesów przekształceń własnościowych przez urzędy wojewódzkie

4.5. Podsumowanie i wnioski

4.5.1. Miejsce regionu na gospodarczej mapie kraju

4.5.2. Sytuacja przedsiębiorstw państwowych w regionie poddanych przekształceniom własnościowym na tle kraju


Rozdział 5

Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych w regionie – wyniki badań

5.1 Wprowadzenie

5.2 Zakres i metody badań

5.2.1. Hipotezy, cele i metody badawcze

5.2.2. Charakterystyka próby

5.3. Analiza ankiet – przekształcenia przedsiębiorstw w opinii prezesów jssp

5.3.1 Rola organów przedsiębiorstwa w przekształceniu

5.3.2. Ocena skutków przekształcenia

5.3.3. Najważniejsze efekty przekształcenia

5.3.4. Rola rad nadzorczych w funkcjonowaniu jssp

5.3.5. Perspektywy i kierunki prywatyzacji spółek

5.4. Analiza ankiet – wyniki ekonomiczno finansowe

5.4.1 Przychody i wyniki finansowe

5.4.2. Rentowność sprzedaży

5.4.3. Płynność finansowa i struktura finansowania majątku

5.4.4. Inwestycje, wynagrodzenia, zatrudnienie

5.5. Wnioski końcowe


Rozdział 6

Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych w regionie – wyniki badań

6.1 Zakres i metody badań

6.1.1. Hipoteza badawcza i charakterystyka próby

6.1.2. Metody badawcze

6.2. Analiza nakiet – przebieg i efekty prywatyzacji w opinii prezesów firm sprywatyzowanych

6.2.1. Rola organów przedsiębiorstwa w przekształceniu

6.2.2. Ocena skutków prywatyzacji

6.2.3. Najważniejsze efekty prywatyzacji

6.2.4. Perspektywy i kierunki rozwoju kapitałowego spółek

6.3. Analiza ankiet – wyniki ekonomiczno-finansowe

6.3.1. Podstawowe dane finansowe

6.3.2. Rentowność sprzedaży

6.3.3. Płynność finansowa i struktura finansowania majątku

6.3.4. Poziom inwestycji i wydajność pracy

6.3.5. Analiza sprawności działania

6.4. Wnioski końcowe

Zakończenie

Aneks 1

Aneks 2

Bibliografia

Summary

Spis treści



 

więcej o książce
zwiń
Polecane