Po obu stronach muru
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2004
  • Objętość: 259 s. + 8 s. fot. cz.b.
  • Format: 125 x 195 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 83-7222-158-8
nakład wyczerpany PLN

Przełożyli na język polski: Danuta i Stefan Waydenfeld

Seria: „Głosy Ocalonych”, tom IV

 

Jerzy Lando przeżył zarówno warszawskie getto, jak i Powstanie Warszawskie w sierpniu 1944 r. Uciekłszy z getta, przetrwał głównie dzięki pomocy Polaków chrześcijan. Jego pamiętnik jest ważną pozycją w historii tych strasznych lat, istotnym dodatkiem do opisów pozostawionych przez innych autorów, niestety nielicznych, którzy te czasy przeżyli. [...]

Jerzy Lando miał lat szesnaście, kiedy wybuchła II wojna światowa. Tak więc w młodości – w okresie, kiedy w innych czasach studiowałby na uniwersytecie lub zaczynał życie zawodowe, rozwijając swe zdolności – dane mu było przeżyć najstraszniejsze lata w historii Żydów. Jerzy Lando żywo opisuje każdy etap Holocaustu. Wojna zastała go w Łodzi, jego mieście rodzinnym. Wraz z rodziną został wywieziony z Łodzi do Krakowa, a następnie do Warszawy. Jednym z niezapomnianych epizodów jest opis świętowania Paschy w roku 1940 w Krakowie, jak również opis założenia i początków istnienia warszawskiego getta. Jego relacje z życia w ukryciu, po ucieczce z getta, wędrówek z jednego miejsca na drugie, zawsze pod groźbą rozpocznania, zdrady, wydania w niemieckie ręce, pełne są dramatycznego napięcia. Równie dramatyczne są dni Powstania Warszawskiego w sierpniu-wrześniu 1944 r.

Z obozu jenieckiego w Niemczech, którym Jerzy Lando znalazł się po powstaniu, uwalniają go dwaj brytyjscy żołnierze: Szkot i Żyd.

 

Martin Gilbert, fragment przedmowy

 

Jerzy Lando urodził się w 1922 roku w rodzinie zamożnego łódzkiego przemysłowca. Gdy wybuchła wojna, miał siedemnaście lat. Pełen radości życia, wykształcony i utalentowany młody człowiek dowiaduje się pewnego dnia, że wraz ze swoją rodziną i całym narodem żydowskim należy do klasy „podludzi”, skazanych na zagładę. Dzięki precyzyjnemu planowi ojca ucieka z warszawskiego getta. Ukrywa się m.in. w Zakopanem, Krakowie i Nowym Sączu. Dowiedziawszy się, że rodzicom równiez udało się wydostać z getta, wraca do Warszawy. Bierze udział w Powstaniu Warszawskim; po jego upadku zostaje uwięziony w obozie w Niemczech, a następnie wyzwolony przez armię brytyjską. Fakt przeżycia okupacji niemieckiej przypisuje w dużej mierze swemu „aryjskiemu” wyglądowi – blond włosom i niebieskim oczom – a także wielokrotnej pomocy Polaków. Najważniejsze zdarzenia i przeżycia, których doświadczył w czasie permanentnej ucieczki, Jerzy Lando opisał ekspresyjnie i żywo, choć – paradoksalnie – stylem spokojnym, wyważonym, jaki daje perspektywa czasu.

 

Spis treści

 

Przedmowa (Martin Gilbert)

Prolog

Idzie burza

Nowe porządki

Wygnańcy

Warszawskie getto

Ostateczna likwidacja

Na fałszywych papierach

Nowy Sącz

Nowe papiery, nowe nazwisko

Powstanie Warszawskie

Opowieść mojej matki

Nareszcie wolni

Epilog

więcej o książce
zwiń
Polecane

Słownik biograficzny i opracowanie dziejów polskich kolejarzy zamordowanych w Katyniu i innych miejscach kaźni w ZSRS

Antologia tekstów literackich poświęconych zbrodni katyńskiej

Książka o dojrzewaniu do ojcostwa

Nagroda Główna w XXIV Konkursie Poetyckim im. Anny Kamieńskiej