Księgarnia - Poezja
Wiersze wybrane  Cena: 8.80 zł
Jan Kowalik

Wstęp, wybór i redakcja Bogusław Wróblewski

Cena zbytu 22,00 zł
Cena z rabatem 60% 8,80 zł


Wydanie I
Lublin: Norbertinum, 1994
Objętość 107 s.
Format 125 x 195 mm
Oprawa miękka klejona
ISBN 83-85131-53-1

[ Tom poezji ]

O książce

Zbiór wierszy, ukazujący profil duchowy Autora: indywidualny los i osobowość, jak i elementy zbiorowego losu polskiej diaspory. Dominantą emocjonalną tomu pozostaje nigdy niestygnącą tęsknota. W pierwszych, wydanych w Niemczech książkach Kowalika szczególną uwagę zwracają utwory pisane piękną gwarą śląską (np. Sikorka czy Myslym o matce przed spaniem z tomu Wiatr w gałęziach). Wiersze z okresu niemieckiego są odbiciem gorzkich doświadczeń wojennych, świadectwem dipisowskiej nostalgii i tęsknoty za ojczyzną, lecz także ciągle trwającego zauroczenia światem, wartością przyjaźni i miłości, pięknem przyrody. Te wątki i motywy powracają w książkach z lat 80., uzupełnione o dojmującą świadomość przemijania. Ale nawet pobieżna spojrzenie na tę twórczość ujawnia, że jest ona wyraźnie dwudzielna – między wydaniem drugiego a trzeciego i czwartego tomu minęło 35 lat, okres, w którym autor zajęty pracą bibliograficzną bardzo rzadko wypowiadał się jako poeta. Lektura dwóch pierwszych zbiorów wzbogaca nasze wyobrażenia o duchowej sytuacji dipisów w powojennych Niemczech, którą przeciętny czytelnik poezji kojarzy wyłącznie z twórczością Tadeusza Borowskiego (ten ostatni powrócił do kraju w czerwcu 1946 roku) i choć nie miał za sobą – kluczowych dla twórczości Borowskiego – doświadczeń z obozów koncentracyjnych, to „przejmująca diagnozę upadku i reifikacji człowieka” (określenie T. Drewnowskiego) można dostrzec także w jego ówczesnych utworach (np. Krajobraz powojenny, interesujący właśnie jako świadectwo stanu ducha, choć powielający tonację i rekwizytornię małopolskich liryków „końca wieku”). Jest w tych wierszach obecna również wyraźna potrzeba radości, budowania nowego życia. Nie przypadkiem znajdujemy tu tak wiele odniesień do świata przyrody, czynionych z pełnym zaufaniem do jej wiecznej witalności. Po 35 latach autor powraca do liryki zbiorem U drzwi Twoich (Paryż, 1983), gdzie oprócz wierszy nowych są powtórzenia i skróty dawnych utworów. Jednocześnie w USA ukazuje się tom Exsul familia, należący już w całości do drugiej fazy twórczości J. Kowalika. Obserwujemy tutaj większe dążenie do nowoczesności formy, wyrażające się m.in. w rezygnacji z regularnego metrum i w typie stosowanej metafory, która albo bywa bardziej dynamiczna czy aforystyczna, oparta na paradoksalnym spięciu znaczeń (co może nadal jest zbieżne z Leśmianową tradycją, ale odbieraną już przez doświadczenia liryki powojennej), albo staje się po różewiczowsku ascetyczna, odarta z ozdobników.

Bogusław Wróblewski, fragment wstępu

Spis treści

Jan Kowalik – bibliograf, poeta, Odyseusz (Bogusław Wróblewski)

I. Z tomu Ścieżka przez Steinatal (1947)
Cmentarz jeńców wojennych w Ziegenhain
Chorzy
Zaproszenie
Pasikonik
Trawy
Numphenburger Kanal
Krajobraz powojenny
Krajobraz marzeń
Wyznanie
Wieczności dreszcz i blask
Życie

II. Z tomu Wiatr w gałęziach (1948)
Śląsk Cieszyński
Myslym o matce przed spaniem
Ballada o śmierci Żygasa
Nad Rzeką
Noc nad Warszawą
Legenda o kosiarzu
O zachodzie
W wietrznym kościele wiosny
Sikorka
Polska

III. Z tomu U drzwi Twoich (1983)
Wieczór
Kupiłem dom
Dwie pory
Yosemite
Wigilia w Kalifornii
Pierwsza pastorałka
Jeszcze przed chwilą
Róże i mak

IV. Z tomu Exsul familia (1983)
Exsul familia
Korespondencja
Skoczów nad Wisłą
Wizyta swojaków
Dom
Za oknem lipa
Zmysły sentymentalne
Dotyk
Wzrok
Słuch
Smak
Powonienie
Powrót
Sny
Etniczność

V. Z tomu Zatrzymać czas (1987)
Zaczynać na nowo
Szyszki
Pożegnanie
Van Gogh
Wybór
Ikebana
Czym?
Noc
Zazdroszczę

VI. Z tomu Zapis w kalendarzu (1989)
Modlitwa o pamięć
Odwiedziny
Nostalgia acutus
Spóźniony list
Zanim napisane
Meteorologia
Opuszczenie
Dzień chorego
Łaska

VII. Z nowych wierszy
Jak zaprzyjaźnić się
Pożyczony czas
Stanyan Street
Heidi
Droga
Chińska waza
Jesień życia
Na ostatku


« powrót
Ilość