Zygmunt Marek Miszczak
Ilustracje Izabela Jasz Przedmowa Piotr Sanetra
Cena zbytu 30,00 zł Cena promocyjna 24,00 zł
Wydanie pierwsze Lublin: Norbertinum, 2016 Objętość 109, [1] s. Format 170 x 170 mm Oprawa miękka klejona ISBN 978-83-7222-904-5
[ Tom wierszy o tematyce historycznej ]
O książce
Nic tak nie oddziałuje na wyobraźnię i świadomość człowieka (szczególnie młodego) jak los i motywacje do działania odkrywane w biografiach ludzi kształtujących zmienne nurty historii. Skupienie uwagi na pozytywnych wzorcach kładzie podwaliny pod zdrowe poczucie wartości i narodowej tożsamości z tymi, którzy zaświadczali swoim życiem o wielkości Polski jako wspólnoty ducha, kultury i języka. Ta niewątpliwie dydaktyczna i budująca sferę prawdziwych wartości postawa twórcza realizuje się również w obecnym zbiorze, który prowadzi w głąb historii Polski, do czasów świetlistego odrodzenia Rzeczypospolitej pod rządami dynastii Jagiellonów. Ujęta w klamry dziejowych układów Rzeczypospolitej i Wielkiego Księstwa Litewskiego (unia w Krewie z 1385 roku i unia lubelska z 1569 roku), historia tu przedstawiona zawiera w sobie najświetniejsze karty dziejów Polski, z których do dziś czerpiemy wzorce współistnienia narodów. Tylko zjednoczeni pod sztandarami wspólnych dążeń do wolności Polacy i Litwini mogli skutecznie stawić czoła niezwyciężonym, wydawałoby się, zastępom krzyżackiej potęgi, wspartej przez kwiat rycerstwa europejskiego. Grunwaldzka wiktoria dała początek świetności Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jednemu z najprężniejszych organizmów państwowych ówczesnej Europy. Znaczenie Rzeczypospolitej w ówczesnym tyglu narodów europejskich podkreślały jednak nie tyle sukcesy militarne, ile rozwój gospodarczy (wieloletnia koniunktura na zboże), a nade wszystko osiągnięcia myśli (Akademia Krakowska), kultury (rozwój literatury, sztuki) oraz wyjątkowy na tle Europy pokój religijny. Tym wszystkim zjawiskom daje wyraz Zygmunt Marek Miszczak w swych zwięzłych, klasycznych strofach, zbudowanych na wzór sonetu angielskiego, w rzadkim obecnie, czternastozgłoskowym metrum, nawiązując tym samym do tradycji literackiej sięgającej swymi korzeniami do epoki, którą uczynił przedmiotem swojej refleksji – do dzieł Jana Kochanowskiego. Oprócz autora Trenów ożywił również portrety Mikołaja Reja i Biernata z Lublina, kładących wespół z Janem Kochanowskim podwaliny dla powstania i rozwoju polskiego języka literackiego. Objęty poetycką refleksją okres w dziejach Polski jest niezwykle różnorodny i bogaty w wydarzenia, zjawiska, prądy myślowe i kulturalne. Autor Żniwa dokonał niezbędnego w takim wypadku wyboru najbardziej symbolicznych postaci budujących glorię epoki odrodzenia w Rzeczypospolitej. Obok przywołanych już literatów wskazał na wybitnych reprezentantów schyłku średniowiecza (Zawisza Czarny, Władysław Jagiełło, Jadwiga Andegaweńska, Jan Długosz, Władysław Warneńczyk, św. Kazimierz, św. Jan z Dukli), światłych przedstawicieli Akademii Krakowskiej (św. Jan Kanty, Paweł Włodkowic, Stanisław ze Skarbimierza), a także reprezentantów renesansowego przełomu w nauce (Mikołaj Kopernik) i na wskroś nowoczesnego myślenia o współistnieniu wyznań i religii (Zygmunt II August). Niezwykle cennym zabiegiem w konstrukcji książki jest opatrzenie poszczególnych wierszy komentarzami, które wprowadzają w treści ujęte poetyckim słowem. Zygmunt Marek Miszczak odsłania w tych streszczeniach niezwykły talent popularyzatorski poprzez ujęcie w niewielkiej objętości tekstu najważniejszych aspektów biografii lub wydarzenia, które staną się na następnej stronie przedmiotem literackiej refleksji. W ten sposób książka nabiera charakteru swoistego podręcznika historii, operującego formami komunikacji właściwymi dla współczesnego odbiorcy preferującego skrót, zwięzłość informacji, skupienie uwagi na problemach najistotniejszych dla omawianego zagadnienia. Ta zwięzłość przekazu charakteryzuje również same wiersze, w których na niewielkiej przestrzeni tekstu zawarte są zarówno portret postaci lub idea wydarzenia, jak i przesłanie dla współczesnych wypływające z walorów historycznego przekazu.
Piotr Sanetra, fragment Przedmowy
Spis treści
Przedmowa (Piotr Sanetra) [ 5 ]
Wprowadzenie [ 15 ] Zjednoczeni w nadziei [ 16 ]
Wprowadzenie [ 19 ] Obrona Prymasa [ 20 ]
Wprowadzenie [ 23 ] Święty Jan Kanty [ 24 ]
Wprowadzenie [ 27 ] Jadwiga [ 28 ]
Wprowadzenie [ 31 ] Jagiełło [ 32 ]
Wprowadzenie [ 35 ] Słuszny triumf [ 36 ]
Wprowadzenie [ 39 ] Stanisław ze Skarbimierza [ 40 ]
Wprowadzenie [ 43 ] Śmierć rycerza [ 44 ]
Wprowadzenie [ 47 ] Przemowa [ 48 ]
Wprowadzenie [ 51 ] Żałoba [ 52 ]
Wprowadzenie [ 55 ] Święty żywot [ 56 ]
Wprowadzenie [ 59 ] Wykład Księdza Preceptora [ 60 ]
Wprowadzenie [ 63 ] Na Zamku w Dobczycach [ 64 ]
Wprowadzenie [ 67 ] Biernat z Lublina [ 68 ]
Wprowadzenie [ 71 ] Z mądrości astronoma [ 72 ]
Wprowadzenie [ 75 ] Hołd pruski [ 76 ]
Wprowadzenie [ 79 ] Niewysłany list [ 80 ]
Wprowadzenie [ 83 ] Wyznanie poety [ 84 ]
Wprowadzenie [ 87 ] Nadzieja Mistrza Jana [ 88 ]
Wprowadzenie [ 91 ] Ostatni z Jagiellonów [ 92 ]
Wprowadzenie [ 95 ] Twórcy Akademii Zamojskiej [ 96 ]
Wprowadzenie [ 99 ] W ojczystym siole [ 100 ]
Wprowadzenie [ 103 ] Mądrość przodków [ 104 ]
Lechici [ 106 ]
O Autorze
Zygmunt Marek Miszczak urodził się w 1965 r. w Lublinie. Jest absolwentem Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 80. i 90. XX w. czynnie zaangażowany w działalność opozycyjną i niepodległościową, internowany i wielokrotnie represjonowany. Uhonorowany: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Wolności i Solidarności (2015), Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2019). W listopadzie 2017 r., „w dowód uznania za wkład i zaangażowanie w rozwój Miasta oraz zasługi na rzecz Jego Mieszkańców z podziękowaniem za podejmowanie działań inspirujących przyszłość i kształtujących tożsamość lokalną Lublina”, otrzymał Medal 700-lecia Miasta Lublin. 8 grudnia 2020 r. uhonorowany został Dyplomem i Statuetką „Drzwi do Wolności”, przyznanymi przez Kapitułę Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „Niepokorni – Niezłomni – Wyklęci”. W 2024 r. otrzymał Medal Pamiątkowy Województwa Lubelskiego oraz w tymże roku – Medal 550-lecia Województwa Lubelskiego za zaangażowanie i wkład na rzecz rozwoju regionu oraz zachowania jego tożsamości historycznej i kulturowej. Jest autorem tomiku Rozproszenie (2011), czterech zbiorów wierszy dla dzieci: Kup mi, mamo, gwiazdkę z nieba (2013), Czego słowik nie zaśpiewa (2017), Znowu wakacje. Wiersze o czterech porach roku (2018) oraz Mały patriota. Wiersze rocznicowe (2021), a także tomów poezji patriotycznej: Śladem ojców (2016), Reduta (2022), Ziarno. Rzecz o Niezłomnych (2023) i Vademecum młodego Patrioty (2026). W 2026 r. wydał także Na Krzyżowej Drodze – zaopatrzone w Imprimatur Kurii Metropolitalnej w Lublinie poetyckie rozważania stacji Drogi Krzyżowej. Począwszy od 2022 r., wraz z Fundacją Wspierania Rozwoju Osobistego „STUDEO”, jest współorganizatorem Konkursu Poetyckiego dla Dzieci Szkół Podstawowych Województwa Lubelskiego „NIEZŁOMNI W MOICH OCZACH”, zasiadając w jego jury.
|