Wanda Kocięcka
Przedmowa prof. dr hab. Teresa Zaniewska
Wydanie I Lublin: Norbertinum, 2011 Objętość 229, [1] s., 16 s. il. kolorowych i czarno-białych Format 125 x 195 mm mm Oprawa miękka klejona ISBN 978-83-7222-445-3
[ Szkice i opowieści historyczne ]
O książce
Pęknięte ogniwa to książka mądra i odważna. Wątki historyczne mają w niej wyraźny kontekst współczesny, gdyż, jak podkreślał [...] św. Augustyn, przeszłość, teraźniejszość i przyszłość nie istnieją osobno, lecz są ogniwami tego samego łańcucha. Ta książka przypomina nam te wartości i prawdy, które za sprawą decydentów od spraw oświaty znikają stopniowo z kart podręczników szkolnych. Pomaga zrozumieć konsekwencje pękniętego łańcucha narodowych dziejów, ale także rozerwanych więzi rodzinnych. Pęknięte ogniwa to swoisty palimpsest: spod jednej jej warstwy wyłania się druga. Bohaterowie książki mówią do nas z głębi przeszłości, głosem pamięci, której królestwem jest skrawek Wileńszczyzny (chociaż nie tylko). Kazimierz i Janek Słuczewscy, Vytautas i Adela Butkavičius, ich synowie Staś i Henio, Genowefa K., Madame X, Zinajda Andriejewna, Lena. Za sprawą Autorki każda z tych postaci mówi do nas, powierzając naszej pieczy cenny duchowy depozyt. Świadomość jego posiadania zapewnia siłę trwania. W każdej opowiedzianej tu historii kryje się także nasza własna. Bohaterowie Pękniętych ogniw nieustannie podejmują próbę odczytania węzła pamięci, a bieg ich życia to nieprzerwany proces przypominania. Towarzyszy im silne poczucie zakorzenienia w określonym, tym jedynym miejscu na ziemi, bo związanym z tradycją rodzinną i pokoleniem przodków, dzięki którym dokonywało się jednocześnie wtajemniczanie w Ojczyznę. Ich „mała ojczyzna” stała się miarą całego życia, a jej horyzont miarą każdej innej przestrzeni. Książka Wandy Kocięckiej przywraca godność każdemu, kto czuje się Polakiem. I jednocześnie brzmi jak memento, przypominając, że zbiorowa pamięć społeczności, wpisana w pamięć indywidualną, warunkuje istnienie Ojczyzny, zapewnia jej ciągłość historyczną i trwanie.
(Prof. dr hab. Teresa Zaniewska, fragm. Przedmowy)
Tytuł Pęknięte ogniwa stanowi aluzję do łańcucha wydarzeń z czasów wojny, przeżywanych w szerokiej skali – narodowej, rodzinnej i osobistej. Walory literackie książki odgrywają tu rolę służebną wobec wartości, jakie uformowały sposób myślenia i całą osobowość Autorki. Wandy Kocięckiej Rozmowy z przeszłością nie odnoszą się wyłącznie do przeszłości, lecz zawierają przekaz, który pozwala prawidłowo zinterpretować współczesność, odnieść się do mniej w sposób krytyczny i twórczy. Z kolei literacka, osobista retrospekcja tworzy perspektywę – zorientowanie na przyszłość. Przeszłość okazuje się źródłem, które bije mądrością serca, zdobywaną za cenę ofiary składanej na ołtarzu wolności.
(Ks. prof. Stanisław Strzelecki)
O Autorce
Prof. zw. dr hab. Wanda Kocięcka urodziła się na Kresach Wschodnich. Tam przeżyła II wojnę światową, a po jej zakończeniu wraz z całą rodziną została przesiedlona na Ziemie Odzyskane. Wspomnienia z dzieciństwa opisała w książce Oddajcie mi Świętego Mikołaja! (wyd. IV, Lublin 2012), natomiast dzieje przesiedlenia – w książce Spacer z cieniami, czyli historia bez zakończenia (Poznań 2005). Studia medyczne ukończyła na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Poznaniu. Jest lekarzem klinicystą, specjalistą w zakresie chorób zakaźnych. Do czasu przejścia na emeryturę była związana z poznańską Uczelnią – jako lekarz, pracownik dydaktyczny i naukowiec. Nadal jest członkiem wielu towarzystw naukowych. W książce Pęknięte ogniwa. Rozmowy z przeszłością na podstawie indywidualnych biografii opisuje losy pokolenia mieszkającego przed wojną na Kresach Wschodnich, wychowanego w miłości do Ojczyzny, naznaczonego doświadczeniem tułaczej wędrówki w czasie wojny. Swoim zainteresowaniom humanistycznym dawała wyraz w licznych publikacjach akademickich i literackich.
Spis treści
Przedmowa (Teresa Zaniewska)
Część I: Pęknięte ogniwa
1. Obrazy przeszłości w pamięci Polaków 2. Fotografie ze starych albumów: Powrót do odrodzonej Ojczyzny, Pamiętny wieczór wigilijny A.D. 1944 3. Wygnańcze losy Polaków z Kresów Wschodnich (1939–1945) 4. Nowy rozdział dziejów zesłańczych. Rok 1942 – Wojsko Polskie w ZSRR i wyprowadzenie polskich obywateli z „nieludzkiej ziemi” 5. Bohater bez odznaczeń. Wojenne drogi Janka S. z polskiego pogranicza 6. Płonie północny brzeg Afryki! A oni szli... 7. Wymarsz do Włoch z myślą o Polsce 8. Powroty i... sen o polskim lesie 9. Suplement – „Pax vobiscum”. Żołnierze Wojska Polskiego walczący na Środkowym Wschodzie w czasie II wojny światowej 10. Zamiast epilogu
Część II: Zakopany lęk
1. Pożegnanie z Gaudeamus igitur w Wilnie 2. „I to jest cały sekret tej ziemi rodzinnej...”
Część III: Rozmowy z przeszłością
1. Pokłonić się cmentarzom w El-Alamein (A.D. 1974) 2. Spotkanie w Londynie z Madame X 3. Znaki czasu końca XX wieku. Mińsk 4. Światło w Pietropawłowsku
Przystanąć na chwilę
Od autorki Bibliografia
|