Dr Józef Zięba

(1932-2022)

Poeta, prozaik, pamiętnikarz, publicysta. W latach 1968-1989 dyrektor Muzeum Literackiego Józefa Czechowicza w Lublinie. Urodzony 15 sierpnia 1932 roku w rodzinie rzemieślniczej w Powursku na Wołyniu, syn Władysława Zięby i Antoniny z domu Bomba. W 1943 roku  rodzina jego, zmuszona  do opuszczenia swojego domu z powodu zagrożenia rzeziami ukraińskimi, zamieszkała w Kowlu. Następnie przeniosła się do Chełma, gdzie w 1947 roku Józef Zięba ukończył Szkołę Podstawową nr 2, a cztery lata później Gimnazjum i Liceum im. S. Czarnieckiego.

Na studia przeniósł się do Lublina, gdzie w 1955 roku otrzymał stopień magistra filologii polskiej na KUL-u. W 1974 roku za rozprawę Amatorski ruch teatralny na wsi 1918-1939  otrzymał stopień naukowy doktora w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie.

Jako poeta debiutował na łamach „Tygodnika Powszechnego” (nr 30) w roku 1957. Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych zaliczono go do bardzo obszernego i zróżnicowanego nurtu liryki refleksyjno-kontemplacyjnej. Jego twórczość była doceniona licznymi nagrodami. U progu lat siedemdziesiątych otrzymał za tomik poezji Świadectwo istnienia Nagrodę im. Józefa Czechowicza. Za opowiadania o motywach regionalnych  pt. Szklaneczka Króla Stasia w 1977 roku nagrodzony został przez Towarzystwo Miłośników Lublina. Powieść Dzierżak przyniosła mu wyróżnienie w konkursie ZLP i Ludowej Spółdzielni Wydawniczej. Następnie zdobył Nagrodę Miasta Lublina w 1978 roku, a potem I miejsce w konkursie „Polacy na Wołyniu i Polesiu 1939-1946” za wspomnienia zatytułowane Znad Stochodu. Był autorem rozpraw, artykułów i szkiców naukowych. Opracowywał katalogi do organizowanych przez siebie, licznych wystaw literackich. Od 1989 roku należał do Oddziału Lubelskiego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Był inicjatorem i wiceprezesem Stowarzyszenia Lubelska Fara. Był autorem licznych publikacji, m.in. dziewięciu tomików wierszy, powieści, a także edytorem tekstów Jana Pocka, Józefa Czechowicza, Karola Wojtyły, Józefa Łobodowskiego, Stanisława Bojarczuka, redaktorem pracy (wespół z Waldemarem Michalskim) Lublin literacki 1932-1982. Szkice i wspomnienia.

Odznaczony m.in.: medalem „Gorącym Sercom” (1977), odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” (1980), srebrną honorowa odznaką „Zasłużonemu dla Lublina” (1981), honorową odznaką „Za Zasługi dla Lubelszczyzny” (1986).

Zmarł 5 lutego 2022 roku w Lublinie.