Marek Jelita Czerkawski

(ur. 1925)

Marek Jelita Czerkawski urodził się 20 lipca 1925 r. w Czortkowie. 20 września 1939 r. – jako 14-letni chłopiec – przekroczył granicę polsko-węgierską, z postanowieniem wstąpienia do wojska polskiego.
5 października 1940 r. w Palestynie wstępuje w szeregi Brygady Strzelców Karpackich, z przydziałem do Karpackiego Pułku Artylerii Lekkiej stacjonującej w Egipcie pod Aleksandrią. W szeregach Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich bierze udział w kampanii libijskiej w obronie sławnej twierdzy Tobruk, w bitwie o El-Ghazalę, w zdobyciu Bardiji, w okupacji Cyrenajki, następnie w obronie El-Ghazali aż do zakończenia działań bojowych SBKS w pustyni.
Po rozwinięciu SBKS w 3 Dywizję Strzelców Karpackich, jako dowódca 4-tego działonu, bierze udział w kampanii włoskiej w obronie odcinka frontu San Pietro i w zwycięskiej bitwie o Monte Cassino. Nad Adriatykiem bierze udział w pościgu za nieprzyjacielem od miasta Ortona po rzekę Chienti. Uczestniczy w bitwach pod Loreto, Castelfidaro, Osimo i zdobyciu portu Ancona. W Apeninach Emiliańskich bierze udział w bitwach o Porticino, Forli, Faenzę i Bolonię.
Za kampanię libijską i włoską otrzymuje 10 odznaczeń – cztery polskie, pięć angielskich i jedno australisjkie.
Po zakończeniu działań wojennych w Italii we wrześniu 1945 r. wstępuje do I Gimnazjum i Liceum 3 Dywizji Strzelców Karpackich w Amandoli. W lipcu 1946 r. w grupie szkolnej odpływa do Anglii.
W 1951 r. przenosi się do Stanów Zjednoczonych i osiedla się w Chicago. W Amerykańskim Instytucie Technologicznym studiuje mechanikę i zdobywa dyplom inżyniera mechanika. Pracuje jako inżynier-konstruktor maszyn produkcyjnych. W 1991 r. przechodzi na emeryturę.
Po kilkudziesięciu latach nieobecności w kraju przybył do Polski po raz pierwszy w 1994 roku, przywożąc ze sobą maszynopis wojennych wspomnień.