Prof. zw. dr hab. Stanisław Leon Popek

(ur. 1936)

Urodził się 20 lutego 1936 r. w Korytynie (pow. Hrubieszów). W czasie wojny i okupacji mieszkał z rodzicami w Majdanie Nowym k. Wojsławic w pow. chełmskim. W Zamościu ukończył Państwowe Liceum Pedagogiczne oraz Studium Nauczycielskie (wychowanie plastyczne). W latach 1965-1966 studiował historię sztuki na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1969 r. ukończył z wyróżnieniem studia pedagogiczne na UMCS w Lublinie, specjalizując się w psychologii pod kierunkiem prof. dr. hab. Józefa Reutta. W latach 1958-1963 był nauczycielem wychowania plastycznego i muzyki w liceach pedagogicznych w Leśnej Podlaskiej i Zamościu. Od 1963 do 1972 r. pełnił funkcję kierownika Sekcji Wychowania Plastycznego Okręgowego Ośrodka Metodycznego w Lublinie; od 1969 do 1972 r. jako kierownik Zespołu Ogólnokształcącego prowadził jednocześnie eksperyment psychopedagogiczny w Studiach Nauczycielskich w Chełmie, Zamościu i Lublinie.

W 1973 r. za rozprawę doktorską pt. Analiza psychologiczna kryzysów twórczości plastycznej dzieci i młodzieży (pod kierunkiem prof. dr. hab. Józefa Reutta) uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych; w 1979 r. – doktora habilitowanego. Za rozprawę habilitacyjną pt. Rozwój twórczości plastycznej dzieci i młodzieży otrzymał I Nagrodę w konkursie naukowym w zakresie nauk społecznych.

Od 1973 r. do 1 października 2018 r. pracował na Wydziale Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie, gdzie był m. in. prodziekanem (1979-1982) i trzykrotnie dziekanem tego Wydziału (1984-1987 i 1990-1996) oraz dyrektorem Instytutu Psychologii (1982-1984). Przez dwadzieścia lat, od 1987 do 2007 r., był redaktorem naukowym „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, sekcja J. W latach 2003-2006 pełnił funkcję rektora Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej im. Jana Zamoyskiego w Zamościu.

Od 1994 r. jest członkiem Związku Literatów Polskich (w latach 1998-2002 prezes Lubelskiego Oddziału ZLP). Jest także członkiem honorowym Polskiego Stowarzyszenia Kreatywności i Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych.

Jest autorem 9 monografii naukowych wznawianych wielokrotnie, m.in.: Analiza psychologiczna twórczości plastycznej dzieci i młodzieży (1978, 1985), Rozwój twórczości plastycznej dzieci i młodzieży (1979), Kwestionariusz twórczego zachowania KANH (1990, 2000, 2008, 2010), Barwy i psychika. Percepcja. Ekspresja. Projekcja (1990, 2004, 2008), Człowiek jako jednostka twórcza (2001, 2003), Psychologia twórczości plastycznej (2010), W kręgu aktywności twórczej (2015), 300 rozpraw i artykułów oraz redaktorem naukowym 26 książek. Wypromował 27 doktorów i 870 magistrów.

Jest ponadto pisarzem i poetą, członkiem Związku Literatów Polskich. Opublikował 16 zbiorów poezji: Wymiary czasu (1994), Ku brzegom Styksu (1996), Wenus leżąca (1996), Tryptyk z Michałem Aniołem (1997), Ptakom błękitnym (1999), Odsłony Rzymskie (2000), Maski podróżne (2001), Srebrne ogrody (2003), Poliptyk czasu. Wybór poezji (2006), W ogrodach Minerwy (2014), Kwiaty dla Afrodyty (2015), W cieniach mistrzów (2016), tom opowiadań Sny z wieży milczenia (2008), oraz powieści: Dwunaste skrzypce (2011), Oczy ikony (2013), Naznaczony Syberią (2015). Jego utwory były publikowane w kilkudziesięciu almanachach i czasopismach literackich w języku polskim, flamandzkim, rosyjskim oraz rumuńskim.

Jest artystą plastykiem, malarzem-kolorystą: jego twórczość plastyczna prezentowana była na 52 wystawach indywidualnych w kraju i za granicą.

Jest laureatem kilkunastu prestiżowych nagród i odznaczeń. Za pracę naukową, działalność dydaktyczno-wychowawczą i społeczno-kulturalną oraz za twórczość artystyczną (literacką i plastyczną) otrzymał m.in.: 7-krotnie nagrody naukowe Ministra Nauki, w tym m.in. w 1979 r. – I Nagrodę za Analizę psychologiczną twórczości plastycznej dzieci i młodzieży; w 2010 r. – Nagrodę główną Lubelskiego Towarzystwa Naukowego – premium Scientiarum Lublinense im. Profesora Edmunda Prosta (tzw. Nobel Lubelszczyzny) za monumentalne dzieło Psychologia twórczości plastycznej, uznane za pierwszą monografię naukową dotyczącą tej problematyki, nie mającą pierwowzoru w polskiej literaturze psychologicznej; w 2014 r. – „Skrzydła Wyobraźni„ za twórcze osiągnięcia w nauce (przyznawane przez Instytut Doskonalenie Teoretycznego i Praktycznego Nauczycieli w Łodzi); w 2016 r. – „Wyróżnienie naukowe Multiinowator”(za monografię W kręgu aktywności twórczej).

W 2012 r. uzyskał międzynarodowy certyfikat „Mistrz Pedagogii”. Jest m.in. dwukrotnym zdobywcą I Nagrody w Konkursie Poetyckim im. Anny Kamieńskiej oraz lauretatem Nagród: im. B. Leśmiana (za tom poezji Wymiary czasu) i Literackiej im. Bolesława Prusa (za prozę). Odznaczony został Srebrnym (1971) i Złotym (1974) Krzyżem Zasługi, krzyżami Oficerskim (1984) i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2017), medalami: „Gloria Artis” i „Za zasługi dla UMCS”; odznaką Zasłużony Działacz Kultury; Złotym Wawrzynem Literackim oraz wielokrotnie nagrodami Prezydenta Miasta Lublin, Wojewody Lubelskiego i Marszałka Województwa Lubelskiego.