„...ważniejsze od szczęścia”. Wiara i kultura w dorobku pisarskim ks. Janusza St. Pasierba
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2019
  • Objętość: 523 s.
  • Format: 147 x 208 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 978-83-7222-639-6
  • Status: Książka niedostępna w Norbertinum

Projekt okładki: Agata Pieńskowska

Recenzenci: ks. dr hab. Wojciech Hanc, prof. dr hab. Jarosław Kupczak OP

 

Ksiądz Pasierb, jako duszpasterz, historyk sztuki i poeta, z wielką uwagą przyglądał się światu, w którym przyszło mu żyć. Z troską, godną najlepszego z przyjaciół, spoglądał na człowieka, nieustannie przypominając, że wiary nie wolno sprowadzać do zapamiętanych z dzieciństwa formułek, ponieważ jest nią zmartwychwstały Chrystus. Kultura z kolei to nie muzea i zakurzone archiwa, lecz historia, której spadkobiercą jest teraźniejszość. Obie zaś, wiara i kultura, otwierają ku przyszłości, są tworzeniem dalszego ciągu”, dlatego warto odnaleźć w sobie na nowo zdolność zachwytu nad pięknem świata i dziełami ludzkiego geniuszu.

Pisarstwo ks. Pasierba skoncentrowane jest na próbie pokazania dróg zrozumienia współczesności, poeta-duszpasterz nie zapomina jednak o tym, co minione. Wskazuje on, że wiara i kultura towarzyszą człowiekowi od początku jego historii. Nie sposób bowiem wyobrazić sobie człowieka żyjącego na poziomie natury. Nie jest także możliwe prawdziwie ludzkie życie, które nie czerpałoby z dorobku przeszłości i nie byłoby otwarte na wartości przekraczające doczesność – sięgające zatem płaszczyzny wiary.

Prezentowana praca poświęcona zagadnieniu wiary i kultury w dorobku pisarskim ks. Janusza Pasierba ma na celu prześledzenie, w jaki sposób wzajemne przenikanie się obu tych dziedzin prowadzi do ich syntezy. Dotychczas powstałe analizy twórczości ks. Pasierba dotykały problemu wiary i kultury, jednak nie ujmowały całościowo wymienionego zagadnienia. Podjęcie zatem tematu wydawało się potrzebne z kilku powodów, z których najważniejszy to ukazanie, że niemożliwe jest budowanie prawdziwie ludzkiego świata poza kulturą, a wiara jest jej najpełniejszym uzasadnieniem i celem.

 

Spis treści

 

Wprowadzenie  [ 5 ]

Prezentacja postaci  [ 5 ]

Dorobek pisarski  [ 12 ]

Troska o wiarę i kulturę  [ 16 ]

Charakterystyka prezentowanej pracy  [ 22 ]

 

I. Biblia jako fundament kultury  [ 25 ]

Wprowadzenie  [ 27 ]

1. Służyć Słowu w poezji i kapłaństwie  [ 29 ]

Wprowadzenie  [ 29 ]

1.1. Powołanie poetyckie w powołaniu kapłańskim  [ 31 ]

1.2. Refleksje nad tajemnicą powołania kapłańskiego i poetyckiego  [ 35 ]

1.3. Samotność kapłana i poety  [ 59 ]

Podsumowanie  [ 74 ]

2. Refleksje o Kościele  [ 77 ]

Wprowadzenie  [ 77 ]

2.1. Kościół ustanowiony przez Chrystusa  [ 80 ]

2.2. Wolność Kościoła i wolność w Kościele  [ 92 ]

2.3. Grzech i słabość w Kościele  [ 100 ]

2.4. Świeccy w Kościele  [ 106 ]

2.5. Kościół i sztuka  [ 111 ]

Podsumowanie  [ 117 ]

3. Sztuka ostatecznego odchodzenia  [ 119 ]

Wprowadzenie  [ 119 ]

3.1. Po cóż by miłość gdyby nie istniała śmierć...  [ 122 ]

3.2. Literackie obrazy postawy człowieka w obliczu śmierci  [ 125 ]

3.3. Próby wyjaśnienia tajemnicy śmierci  [ 129 ]

3.4. Analogie pomiędzy codziennością a zbliżaniem się kresu  [ 134 ]

3.5. Wspomnienia utraty  [ 138 ]

3.6. Osobiste przygotowania do odejścia  [ 149 ]

3.7. Przyroda a śmierć  [ 162 ]

Podsumowanie  [ 166 ]

 

II. Kultura chrześcijańska  [ 171 ]

Wprowadzenie  [ 173 ]

1. Literackie wizerunki miast europejskich jako symboli wiary i kultury  [ 177 ]

1.1. Rzym  [ 178 ]

1.2. Paryż  [ 197 ]

1.3. Hiszpania  [ 209 ]

1.4. Miasta niemieckie  [ 220 ]

Podsumowanie  [ 226 ]

2. Podróże do Ziemi Świętej jako źródła wiary i kultury  [ 229 ]

Wprowadzenie  [ 229 ]

2.1. Poetyckie refleksje o miejscach biblijnych  [ 237 ]

2.2. Jerozolima  [ 249 ]

2.3. Poetycka interpretacja cudów Jezusa  [ 257 ]

2.4. Cień Getsemani i dramat Holocaustu  [ 260 ]

2.5. Modlitwy poetyckie  [ 275 ]

Podsumowanie  [ 285 ]

3. Kultura polska i religijność  [ 289 ]

Wprowadzenie  [ 289 ]

3.1. Refleksje nad dziejami kultury i religijności polskiej  [ 290 ]

3.2. Diagnoza współczesnej polskiej kultury i religijności  [ 300 ]

3.3. Inteligencja – naród – Kościół  [ 307 ]

3.4. Pozorna nowoczesność  [ 312 ]

3.5. Polska religijność Maryjna  [ 317 ]

3.6. Refleksje w czas przełomu i przemian  [ 322 ]

3.7. Gromadzenie pamiątek i pamięć o cmentarzach  [ 330 ]

Podsumowanie  [ 334 ]

 

III. Ku jedności wiary i kultury  [ 339 ]

Wprowadzenie  [ 341 ]

1. Liturgia jako świadectwo wiary i dzieło sztuki  [ 343 ]

1.1. Liturgia Mszy Świętej  [ 345 ]

1.2. Sakrament pokuty  [ 357 ]

1.3. Rok liturgiczny  [ 362 ]

1.4. Wigilia i Boże Narodzenie  [ 367 ]

1.5. Wielki Post i czas Wielkanocy  [ 373 ]

1.6. Brewiarz i wybrane święta w ciągu roku  [ 390 ]

Podsumowanie  [ 396 ]

2. Kultura umacniająca wiarę, wiara podnosząca kulturę  [ 399 ]

Wprowadzenie  [ 399 ]

2.1. Literatura jako miejsce przekazu wiary  [ 402 ]

2.2. Malarstwo opowiadające Biblię  [ 409 ]

2.3. Sztuka wyprzedza czas i ocala przed jego działaniem  [ 427 ]

2.4. Refleksje o sztuce współczesnej  [ 439 ]

2.5. Film – teologia obrazu  [ 446 ]

Podsumowanie  [ 452 ]

3. Wiara i kultura jako czynniki ocalające człowieka  [ 455 ]

Wprowadzenie  [ 455 ]

3.1. Charakterystyka kultury i jej odbiorców  [ 457 ]

3.2. Schyłek kultury tradycyjnej i jego możliwe konsekwencje  [ 459 ]

3.3. Problem specjalizacji  [ 466 ]

3.4. Efekty popularyzacji kultury  [ 470 ]

3.6. Ocalająca wiarę i kulturę funkcja piękna  [ 478 ]

3.7. Odkrycie twórczego powołania człowieka jako szansa ocalenia  [ 482 ]

3.8. Odczytanie na nowo Tajemnicy Paschalnej – szansą dla wiary i kultury  [ 487 ]

Podsumowanie  [ 492 ]

 

Zakończenie  [ 497 ]

 

Bibliografia  [ 503 ]

Wykaz skrótów  [ 519 ]

więcej o książce
zwiń
Polecane

Wspomnienia z posługi duszpasterskiej wśród deportowanych do Kazachstanu.

Książka o dojrzewaniu do ojcostwa

Felietony i eseje o jagiellońskim duchu miasta Lublina

Zbiór opowiadań, których motywem przewodnim jest emigracja i związane z nią dylematy życiowe bohaterów.