Sekrety Lalanii
  • Wydanie: pierwsze
  • Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2005
  • Objętość: 89, [1] s. + 16 il. kolor
  • Format: 170 x 240 mm
  • Oprawa: miękka klejona
  • ISBN: 83-7222-244-4
  • Status: Nakład wyczerpany

Ilustracje: Agnieszka i Przemysław Surmowie

 

Książki dla dzieci i młodzieży nazbyt często próbują być dziś przewodnikami po światach wirtualnych, krainach Mocy i Siły, fikcyjnych i wydumanych oraz niezwykle oderwanych od realiów życia. Tymczasem Ewa Czerwińska opowiada o Lalanii, która jest tuż obok, na wyciągnięcie ręki, w naszym świecie, w przestrzeni przyrody. Dla dorosłych – jest metaforą zmagania się z trudami życia i poszukiwania w nim wartości. To daje tej opowieści znaczący wymiar edukacyjny i humanistyczny. I jeszcze jeden atut – to opowieść otwarta, otwarta na kontynuację, dalsze części, nawet – na sagę o Lalanii.

 

Grzegorz Józefczuk, „Gazeta Wyborcza”

 

Książka wartościowa w warstwie sensów i przesłania dydaktycznego, napisana z dużą kulturą literacką i respektująca poetykę dziecięcego odbioru. Adres czytelniczy tej uroczej książeczki wyznaczyłabym na wiek 6-10 lat. [...]

Jest to rozbudowana fabularnie baśń współczesna, w której magia rodzi się z otaczającej nas rzeczywistości, a wyznaczniki współczesnego świata, takie jak: winda, komputer, ferma kurza, kuchenka mikrofalowa czy krótkofalówka, a także dziecięce przysmaki, jak: pizza, pop-corn i chipsy, pojawiają się w naturalny sposób w świecie zantropomorfizowanych bohaterów zwierzęcych. Główną postacią tej opowieści jest Lalinek zrodzony z kiści bzu, a więc ulubiony przez dzieci bohater subdziecięcy, jakich pełno w literaturze dla najmłodszych. [...]

Lalinek przychodzi na świat w arkadyjskiej krainie, która nie ma granic, ale posiada świetnie zorganizowane państwo z odpowiedzialnym rządem. Wszyscy są tam sobie życzliwi, choć Lalinki w Japonii mają skośne oczy, a afrykańskie wyglądają jakby „wykąpały się w czarnym tuszu”. Baśń ukazuje wyprawę Lalinka do Kraju Człowieka w poszukiwaniu KLUCZA DO SPRAWY, którym okazuje się NADZIEJA, bo „bez nadziei nie ma życia”. W czasie swojej dramatycznej i pełnej napięć wędrówki Lalinek spotyka wiele postaci ze świata zwierząt, zaprzyjaźnia się z nimi i poznaje dziwny świat człowieka. Jego cywilizacja jest wielkim zagrożeniem dla tych małych bezbronnych istot. Już pierwsze doświadczenie z autostradą, po której poruszają się niebezpieczne bestie, przejmuje małego bohatera ogromnym lękiem. Stopniowo poznaje ten dziwny świat niejako od dołu, a nawet spod ziemi, pełnej rur i bezużytecznych śmieci, które zakłócają naturalny rytm życia przyrody. Jest to porażające doświadczenie. Toteż wszystkie napotkane zwierzątka nieustannie boją się człowieka. [...]

Bohaterami tej opowieści są ponadto: Mucha, Chicken, uczony Szczur i jego asystent Mól, Komik i Ćma – mieszkańcy windy, a także Kret, Nornice, Sroka i Gawron. Pojawia się też Chłopiec, Pani Blada oraz kotka Sardynka. Jest również Pomnik Głupoty, czyli powypadkowy wrak samochodu pozostawiony przy drodze, który – niczym w filmie animowanym – porusza zabawnie swoimi „członkami”, rozmawiając z Lalinkiem i Muchą. Postaciami epizodycznymi są Indory, ich dowódca kot Bury, czy też abstrakcyjna postać Spokojnego Snu. A zatem nie wszystkie postacie pełnią równorzędne role w świecie przedstawionym baśni. Najbardziej spsychologizowanymi postaciami są Mucha, Chicken i Szczur. Poznajemy ich losy, przeżycia, rozterki życiowe, niepokoje i pragnienia. Mucha żerująca na parkingowym śmietnisku, choć z tego względu odrażająca, okazuje Lalinkowi życzliwość i z narażeniem życia przenosi go na skrzydełkach na drugą stronę autostrady. Historia życia Kurczaka, który uciekł z fermy, gdzie wyhodował go sztucznie człowiek i gdzie nie zaznał rodzinnego ciepła, jest niezmiernie wzruszająca. Nie chce on być kotletem, ale marzy o założeniu normalnej rodziny podwórkowej, o jakiej słyszał od starego Koguta. Szuka wolności, chociaż ma świadomość, że wolność nie znaczy dobrobyt. Szczególnie dramatyczne są losy Szczura, który z powodu pułapki-„gilotyny” staje się kaleką, traci całą rodzinę i w konsekwencji jako samotnik poświęca się pracy naukowej. Mimo złych doświadczeń życiowych zachowuje jednak równowagę psychiczną, okazuje innym życzliwość i przyjaźń, a korzystając z dobrodziejstw komputera, próbuje pomóc Lalinkowi w znalezieniu „Klucza do sprawy”. [...]

Ta pobudzająca wyobraźnię dziecka baśń współczesna jest nośnikiem wielu treści dydaktycznych, realizowanych w sposób nowoczesny, to jest wymagający od młodego czytelnika smodzielnego odczytywania sensów i symboli. Czego ona uczy? Tolerancji dla odmienności i empatii. Szacunku dla przyrody i różnych form życia. Wzajmnej życzliwości, pomocy drugiemu i przyjaźni. Solidarnego działania w ważnej sprawie. [...] Przestrzega przed zgubnymi wychowawczo skutkami gier komputerowych i uzależnień od wirtualnego świata. Uwrażliwia na szarość starości. [...] Wprowadza dzieci w świat wartości, wyjaśnia takie pojęcia, jak wolność, nadzieja.

 

Zofia Adamczykowa, „Guliwer. Czasopismo o książce dla dziecka”, 2006, nr 1

 

Spis treści

 

Witajcie w Lalanii!

W drogę

Mucha i Pomnik Głupoty

Lot nad bestiami

W pułapce

Opowieść Chickena

Pościg

W królestwie Szczura

Chicken znów w opałach

Problem do rozgryzienia

Historia Szczura

Nowi przyjaciele

Początek poszukiwań

Duszachora czy duszasama?

Spokojny Sen

Tajemnica Chłopca

W dolinie duchów

Bunt krewniaków

Spotkanie z Lalinką

Bambosze pani Bladej

Po ratunek

Śmiech i łzy

Klucz

więcej o książce
zwiń
Polecane

Felietony i eseje o jagiellońskim duchu miasta Lublina

Wspomnienia z posługi duszpasterskiej wśród deportowanych do Kazachstanu.

Książka o dojrzewaniu do ojcostwa

Zbiór opowiadań, których motywem przewodnim jest emigracja i związane z nią dylematy życiowe bohaterów.