YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book Object ( [isbn:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => 83-7222-103-0 [ean:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => [releaseDate:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => 2002 [originalTitle:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => Podolskie korzenie [subtitle:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => [bookInfo:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => 243, [1] s. + 4 s. fot. cz.-b. [volume:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => pierwsze [linkToShop:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => [allegroLink:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => [releasePlace:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => Lublin [description:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] =>

Przedmowa: o. prof. dr hab. Mieczysław Albert Krąpiec OP

 

W nocy z 28 na 29 grudnia 1944 roku banda UPA dokonała napadu na Łozowę, rodzinną wieś Jana Kanasa. Zamordowano 106 osób, w tym 12 Ukraińców. Zginęła matka Jana Kanasa, dwie siostry i troje siostrzeńców w wieku 3, 5 i 15 lat. Jan Kanas był w tym czasie w wojsku. Relacje z tej potwornej zbrodni napisał na podstawie zeznań świadków.

Problem morderstw UPA na naszych rodakach na Wschodzie musi zostać wyjaśniony do końca. Od tych tragicznych dni upłynęło 57 lat, świadków ubywa...

Dlatego naszym obowiązkiem jest ocalić od zapomnienia przeogromne krzywdy, jakich doznali nasi Rodacy od zwyrodniałych ukraińskich nacjonalistów. Przebaczyć należy, ale zapomnieć nie wolno.

 

z tekstu na okładce

 

[…] Początek i narastanie terroru na Kresach zapamiętałem jako dziecko. Jeszcze przed 1930 r. nacjonaliści ukraińscy przeprowadzili akcję palenia polskich stodół i stogów ze zbożem. Pamiętam grozę płonących w nocy ogromnych stogów pszenicy, gdy zniszczono zbiory panu Konopackiemu, bogatemu właścicielowi ziemskiemu z mojej rodzinnej Berezowicy Małej. Najstraszniejsze miało dopiero nadejść. Kilkanaście lat później tenże Konopacki zginął obdarty przez nacjonalistów ukraińskich ze skóry…

W mojej rodzinnej wsi i w setkach jej podobnych, takich jak choćby opisywana z taką pieczołowitością przez Jana Kanasa wieś Łozowa, działy się rzeczy nie do wyobrażenia. Głowy niemowląt i dzieci rozbijano o ściany, dzieci wieszano na jelitach matek, księży piłowano w beczkach i korytach, przybijano gwoździami do drzwi kościołów…

[…]

Terroryzm, zarówno ten z przeszłości jak i obecny, musi spotkać się z powszechnym potępieniem. Gdziekolwiek by się nie wydarzył i kogokolwiek by nie dotknął. Musi być zwalczany zarówno wtedy, gdy atakuje światowe mocarstwa, jak i unicestwia biedne afrykańskie plemię. Trzeba odkrywać jego czarne karty z przeszłości i wskazywać na nowe zagrożenia.

Janowi Kanasowi należą się wyrazy uznania, gdyż odsłaniając historię życia i śmierci mieszkańców jednej podolskiej wioski bierze znaczący udział w światowym, antyterrorystycznym froncie.

 

o. prof. dr hab. Mieczysław Albert Krąpiec, fragm. wstępu

 

Spis treści

 

Cień nieosądzonych zbrodni (o. prof. dr hab. Mieczysław Albert Krąpiec)

 

Krótkie dzieciństwo

Iwan – też imię

Szkoła

Religia w szkole

Szkoła i obuwie

Upragniony koniec wakacji

Pożegnanie ze szkołą

 

Krajobrazy młodości

Rzeka

Łozowskie łąki

Lasy

Pola Łozowy

Łozowskie drogi

Woda we wsi

Łozowskie domy

Duchy, gusła, zabobony

 

Łozowa  okresie I wojny światowej

Jak to za Franza-Josepha bywało

Łozowianie na frontach

Fronty w Łozowej

 

Dwudziestolecie międzywojenne

Łozowska parafia i jej duszpasterze

Julian Miller i jego chór

Rusini i Polacy

Łozowska administracja

Handel

Związek Strzelecki

Praca i zarobki

Co w Łozowej jadano

Jak świętowano

Uprawy

Kobieca dola i niedola

Wiejskie rzemiosło

Łozowska moda i zwyczaje

Savoir-vivre

Nazwisko i przydomki

Swaty i małżeństwa

Zabawy i wesela

Kryzys i ożywienie gospodarcze

Polityka we wsi

 

Początek końca

Widmo wojny

Wrzesień 1939

 

I okupacja sowiecka

Nastała sowiecka włast’

Sowiecki dobrobyt

Represje

Nowe inicjatywy społeczne

Podatki

Sowiecka demokracja i gospodarka

Problemy z władzą

Sowieckie inwestycje

 

Okupacja niemiecka

Miłe złego początki

Niemieckie porządki

 

Kwestia polsko-ukraińska

Poprzerastane sobą społeczności

Zgodne współżycie

Małżeństwa mieszane

 

„Wyzwoleni” po raz trzeci

Sowiecki front

Mobilizacja

 

Mord w Łozowej

Nam nic nie grozi

Pogrom

Ukraińcy Ukraińcom

Pomoc

Wspólna mogiła

 

Exodus

Wypędzeni

Ślązacy i Pomorzanie

Wojenne straty

Łozowianie w Ludowym Wojsku Polskim

Rodzinne tragedie

Nadzieja

Mogiła zarosła pokrzywą

 

Świadkowie

Bronisław Mościpan (Olesno)

Franciszek Dubiel (Więckowice Nowe)

Władysław Makuch (Hurbertowo)

Stanisław Stocki (Ligota Zamecka)

Sabina Grabas (Więckowice Nowe)

Tekla Zagrobelna (Olesno)

Relacja Stanisława Zagrobelnego, wówczas siedmioletniego stasia

Relacja teściowej

Dalsze zeznanie Tekli Zagrobelnej

Marian Stankiewicz (Olesno)

Karolina Łagisz (Trzcianka)

Franciszek Bednarski (Kozłowice)

Waleria Dubiel (Gorzów Śląski)

Izydor Szpilur (Wieleń)

Maria Rybka (Gorzów Śląski)

 

Od Autora

 

Aneks I

Aneks II

[shortDescription:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] =>

Dzieje wsi Łozowa jako model losów ludności Podola w pierwszej połowie XX wieku

[format:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => 145 x 205 mm [issn:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => [showBuy:YellowCms\Shop\Product\Type\Norbertinum\Entity\Book:private] => 0 [id:YellowCms\Product\Product:private] => 750 [name:YellowCms\Product\Product:private] => Podolskie korzenie [thumb:YellowCms\Product\Product:private] => podolskie_120.jpg [price:YellowCms\Product\Product:private] => [discountPrice:YellowCms\Product\Product:private] => [amount:YellowCms\Product\Product:private] => -1 [attribute:YellowCms\Product\Product:private] => Array ( [binding] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Binding\Entity\Binding Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Binding\Entity\Binding:private] => 3 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Binding\Entity\Binding:private] => miękka klejona ) [discount] => [status] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Status\Entity\Status Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Status\Entity\Status:private] => 7 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Status\Entity\Status:private] => Nakład wyczerpany [availabilityProduct:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Status\Entity\Status:private] => 0 [description:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Status\Entity\Status:private] => 0 ) [series] => [publisher] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Publisher\Entity\Publisher Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Publisher\Entity\Publisher:private] => 1 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Publisher\Entity\Publisher:private] => Norbertinum [text:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Publisher\Entity\Publisher:private] =>
[theirId:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Publisher\Entity\Publisher:private] => ) [authors] => Array ( [0] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Author\Entity\Author Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Author\Entity\Author:private] => 450 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Author\Entity\Author:private] => Jan [surname:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Author\Entity\Author:private] => Kanas [photo:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Author\Entity\Author:private] => Kanas.jpg [discountPaper:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Author\Entity\Author:private] => [discountEbook:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Author\Entity\Author:private] => ) ) [category] => Array ( [0] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 3 [pid:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 0 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => Wspomnienia i listy [nameEn:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [favour:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 1 [text:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] =>
[product:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [subCategories:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [rabat] => [rabatEbook] => ) [1] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 2 [pid:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 0 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => Historia i biografie [nameEn:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [favour:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 1 [text:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] =>
[product:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [subCategories:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [rabat] => [rabatEbook] => ) [2] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 3 [pid:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 0 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => Wspomnienia i listy [nameEn:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [favour:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 1 [text:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] =>
[product:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [subCategories:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [rabat] => [rabatEbook] => ) [3] => YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category Object ( [id:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 2 [pid:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 0 [name:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => Historia i biografie [nameEn:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [favour:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => 1 [text:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] =>
[product:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [subCategories:YellowCms\Shop\Product\Attributes\Category\Entity\Category:private] => [rabat] => [rabatEbook] => ) ) [meta_title] => Podolskie korzenie [meta_description] => Podolskie korzenie, Jan Kanas ) ) 1